Yerleşik iktisadi anlayış, Nosebo Etkisi ve TINA
Beklenti gerçekliği yaratır. Bu bakımdan yerleşik iktisadi anlayışın arka planda en çok ilgilendiği konu beklentileri yönlendirmektir. Bu bakımdan neoliberal anlayışı benimseyenlerin en çok başvurduğu yaklaşım da neoliberal öğretiler dışında başka bir alternatifin olmadığına karar alıcıları ikna etmeye çalışmaktır.
Bu yaklaşımın en önemli uygulayıcılarından birisi 1979-1990 yılları arasında İngiltere Başbakanlığı yapan Margaret Thatcher’dır. Liberal kapitalizmin yılmaz savunucusu olan Thatcher’ın söylemleri de muhataplarını “başka bir alternatif olmadığına” ikna etmek üzerine kuruludur. Kendisi ile özdeşleşen kavram ise TINA’dır. TINA, İngilizcede “There Is No Alternative” yani “başka bir alternatif yok” cümlesindeki kelimelerin baş harflerinden oluşur. Thatcher 1970’lerin İngiltere’sindeki yüksek enflasyon, ekonomik durgunluk ve yüksek işsizlik ile mücadele sürecinde uyguladığı sert politikaları eleştirenlere karşı hemen hemen her konuşmasında şu cümleyi kullanıyordu: “İnsanların kabul ettiği gibi, gerçekten başka bir alternatif yok.” Oysa bu insanların kendi istekleri ile kabul ettiği bir şeyden daha ziyade kendilerine dayatılan bir anlayıştır. Hatta bu konuda baskı o kadar yüksektir ki insanlar aksini iddia edemeyecek kadar sinmiş ve Thathcer’ın politikaları altında ezilirken neredeyse sessiz........
