Müslüman ve fıkıh mezhepleri
Bundan önceki yazımda İbnü’l-Hümâm’ın, konumuzla ilgili görüşünü yazmıştım. Okuyucu haklı olarak “acaba bu İbnü’l-Hümâm kim, Hanefî mezhebi içinde ve genel olarak ulemaya göre yeri ve değeri nedir” diye düşünmüşlerdir. Bunu da açıklamak için bir sayfa yazmıştım, nasıl oldu bilmiyorum; gazeteye gönderirken bu kısım burada kalmış, şimdi, TDV İslam Ansiklopedisindeki Sayın Ferhat Koca’nın güzel maddesinden, bir sayfa olmasa da birkaç satır yazdıktan sonra İbn Abdüsselam’a geçelim.
İbnü’l-Hümâm (1388-1457), Hanefî-Maturidî geleneğinin önde gelen Mısırlı âlimi, fıkıh, hadis ve kelâm bilgini ve müctehiddir. En bilinen eseri, Mergînânî’nin el-Hidâye’sine yazdığı, hadis analizlerine yer verdiği ünlü şerh Fethu’l-Kadîr’dir. Sivas kökenli bir ailenin çocuğu olarak Kahire’de doğup vefat etmiştir.
Talebesi Sehâvî tarafından ilmî üstünlükleri anlatılırken verilen örneklerden ve kullanılan ifadelerden İbnü’l-Hümâm’ın tercih ehli bir fakih olduğu anlaşılmaktadır. İbn Emîr-i Pâdişah, İbnü’l-Hümâm’ı “şeyh, allâme, zamanının müctehidi, asrının muhakkiki, şeyhülislâm, müftilenâm ve kutbü’l-ârifîn” olarak anarken Hanefî fakihlerinden İbn Gānim el-Makdisî, Leknevî ve İbn Âbidîn onun müctehid olduğunu söylemişlerdir…
İbn Abdüsselam’a gelince:
Sayın Yunuz Apaydın’ın TDV İslam Ansiklopedisinde mükemmel bir maddesi var, yine Sayın Adnan Algül’ün mükemmel bir doktora tezi var; “İzzüddîn b. Abdüsselâm’ın İslam Hukuk Bilimindeki Yeri ve Önemi Çıra Akademi 2017, 422 sayfa”. Tabii böyle bir........
