Önce “insan” olmak mı, “Müslüman” olmak mı?

Müslümanların gündemine modern dönemde girmiş bir tartışmadır: Önce insan sonra Müslüman olmak mı, yoksa önce Müslüman sonra insan olmak mı?

Modernlerimiz bu soruya tereddütsüz “önce insan olmak” şeklinde cevap vermekte tereddüt etmez. Daha “dindar” olanlarımız bakımındansa elbette önce “Müslümanlık” gelir.

Bana göre her ikisi de “aceleyle” verilmiş cevaplar. Açayım:

Soruda yer alan temel vurguların, yani “insan olmak”la “Müslüman olmak”ın temel kimlik unsurları olarak neyi anlattığı, neye tekabül ettiği son derece önemli. Cevap da kaçınılmaz olarak bu iki tabirin içinin nasıl doldurulduğuna göre değişecek.

“İnsan»la neyi kastediyoruz? Muhtemel cevap: Vicdan sahibi, başkalarına zarar değil fayda veren, dürüst, adil, merhametli… birey! Dolayısıyla bir insanda bu erdemler varsa, onun hakkında karar verirken Müslüman olup olmadığı sorusunun cevabı ancak ikinci planda ele alınabilir.

“Müslüman”la kastedilen nedir? Muhtemel cevap: İtikat ilkelerini ve ibaretlerini önemseyen birey!

Soruyu bu zaviyeden cevaplandıracak olursak elbette “insan” olmak önce gelecektir!

Peki mesele bu kadar besit mi?

Söz gelimi “insan” kelimesinin içini doldururken temel alınan vasıflar ne kadar “objektif”tir? Müşahhas ilerleyelim:

“Vicdan” nedir? Bu soruya “İyi ile kötünün/doğru ile yanlışın birbirinden ayırt edilmesini sağlayan hassadır” şeklinde cevap........

© Yeni Şafak