Belediye şirketlerindeki istihdam, liyakat, şeffaflık ya da sistem sorunu

Belediyeler, yerel hizmetlerin hızlı ve etkin biçimde yürütülmesi amacıyla çeşitli şirketler ve iktisadi teşebbüsler kurmaktadır. Belediye iktisadi teşebbüsleri, klasik kamu idaresine göre daha esnek hareket edebilmeleri sayesinde ulaşım, altyapı, temizlik, sosyal hizmetler ve ticari faaliyetler gibi birçok alanda önemli görevler üstlenmektedir. Bununla birlikte bu esneklik, yeterli şeffaflık ve denetim mekanizmalarıyla desteklenmediğinde kamu kaynaklarının kullanımı, personel istihdamı ve mal ve hizmet alımlarında ciddi tartışmaları beraberinde getirebilmektedir.

Personel alımında ortaya çıkan belgeler kamu vicdanını zedeliyor

Son yıllarda basına ve kamuoyuna yansıyan çeşitli haberlerde, belediye ve iştiraklerinde personel alımlarının liyakat esasından uzaklaştığı, siyasi veya kişisel ilişkilerin işe giriş süreçlerinde etkili olduğu ve hatta hiçbir sınır tanımadan gerçekleştirildiği yönünde çok sayıda iddia gündeme gelmektedir. Ancak benzer tartışmaların farklı belediyeler bakımından tekrar tekrar ortaya çıkması, konunun yalnızca kişiler üzerinden değil, sistemin yapısal özellikleri üzerinden de incelenmesini gerekli kılmaktadır. Belediye iştiraklerindeki personel alım usullerinin esnekliğin ötesinde istismara açık olması bu sorunların temel nedenlerinden biridir.

Denetim çok, sonuç yok tartışması

Belediyeler tamamen denetimsiz kurumlar değildir. Aksine belediyelerin faaliyetleri kendi iç denetim birimlerinin yanı sıra İçişleri Bakanlığı, Sayıştay, ilgili bakanlıklar ve çeşitli kamu kurumlarının denetimine tabi olabilmektedir. Bu nedenle asıl mesele denetim mekanizmasının bulunup bulunmadığından çok, mevcut denetimin ne ölçüde etkili olduğu sorusudur.

Bir kurumun çok sayıda denetim mekanizmasına tabi olması tek başına usulsüzlüklerin önlenmesini garanti etmez. Denetimlerin çoğunlukla şekli mevzuat kontrolüyle sınırlı kalması, personel alımlarında liyakat ölçütlerinin yeterince incelenmemesi, iştiraklerin faaliyetlerinin belediye teşkilatına göre daha farklı kurallara tabi olması ve denetim sonuçlarının kamuoyuna yeterince açık biçimde yansımaması sistemin etkinliğini azaltmaktadır.

Bu noktada denetimin amacı yalnızca hukuka aykırılık gerçekleştikten sonra sorumlu bulmak olmamalıdır. Esas hedef, hukuka aykırılığın ortaya çıkmasını önleyen bir idari yapı kurmak olmalıdır. Etkin denetimin önleyici, şeffaf ve........

© Yeni Şafak