Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının hitap ettiği kitle toplumun en dezavantajlı kesimini oluşturmaktadır. Bu Bakanlığın her faaliyeti oldukça kritiktir. Bu yazımda önemli gördüğüm hususları öneri mahiyetinde başlıklar halinde açıklamaya çalışacağım.

DOĞUM YARDIMINDA FARKLI BİR MODEL GELİŞTİRİLMELİDİR

Uzun süredir eleştirdiğim ve düzeltilmesinde yarar gördüğüm konulardan birisi de doğum yardımıdır. Bu yardım ilk defa 2015 yılında ödenmeye başlanmış ve uzun süre sabit kaldığı için de anlamsız bir hale gelmişti. 2025 yılında yapılan değişiklik sonrasında şartları ve ödenen tutarları değiştirildi.

633 sayılı KHK’nin ek 4 üncü maddesinde yer alan düzenlemeye göre; Türk vatandaşlarına, 1/1/2025 ve sonrasında canlı doğan çocukları için başvuru yapılması ve Türkiye’de ikamet ediyor olmaları koşuluyla; a) Birinci çocuk için tek seferlik 5.000 TL,

b) İkinci çocuk için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 1.500 TL,

c) Üçüncü ve sonraki çocuklar için başvurunun yapıldığı ay itibarıyla 5 yaşını tamamlayana kadar (altmışıncı ay dâhil) aylık 5.000 TL,

tutarında doğum yardımı yapılmaktadır.

Bu tutarların yeniden değerleme oranını geçmemek üzere belirlenecek oranda artırmaya Cumhurbaşkanının yetkili olmasına rağmen 2026 yılında sabit kalmıştır. Enflasyonun olduğu bir ortamda sabit tutarlar güncellenmezse ödemeler anlamsız hale gelebilmektedir. Nitekim yıllarca 2015 yılında verilen tutarlar 2025 yılına kadar değişmemiştir.

Bu ödemenin zengin fakir ayırımı yapılmadan herkese ödenmesi sosyal yardımın amacına aykırıdır. Halbuki gelir testi yapılarak kademeli bir ödeme haline getirilmesi ve herkese verilme yerine ihtiyaç sahiplerine daha fazla ödeme yapılması daha rasyonel olacaktır.

Nitekim çoklu doğum yardımında böyle bir uygulama yapılmaktadır. Buna göre hane içinde kişi başına düşen aylık geliri net asgari ücretin 1/3’ünden (2026 yılı için 9.358,50 TL) az olan haneler faydalanabilmektedir. Bu kriterin çok katı olması nedeniyle daha esnek hale getirilmesi sağlanabilir. Ancak her halükarda gelir testi yapılarak ödenmesi ve tutarının da arttırılması gerekmektedir.........

© Yeni Şafak