Türkiye tarımının yapısal çöküşü ve Çarşamba Ovası örneği
Türkiye, üç tarafı denizlerle çevrili coğrafi konumu, mikroklima iklim özellikleri, akarsu havzaları ve milyonlarca hektarlık verimli delta ovalarıyla tarih boyunca dünyanın en önemli tarım coğrafyalarından biri olmuştur.
Asya, Avrupa ve Ortadoğu'nun kesişim noktasında yer alan bu topraklar, geçmişte yalnızca kendi nüfusunu beslemekle kalmamış, aynı zamanda çevresindeki coğrafyalara gıda ihraç eden bir "tarım üssü" unvanını taşımıştır.
Ancak bugün, küresel ekonomik sistemin dayatmaları, yerli üretimden kopuk tarım politikaları, girdi maliyetlerindeki astronomik artışlar ve iklim krizinin yıkıcı etkileri nedeniyle bu kadim tarım mirası derin bir varoluşsal krizle karşı karşıyadır.
Çiftçinin borç sarmalında boğulduğu, tarlaların ekilemediği, stratejik ürünlerde dışa bağımlılığın tavan yaptığı bu tablo, yalnızca ekonomik bir çöküş değil; aynı zamanda ulusal güvenlik ve gıda egemenliği açısından hayati bir alarm zilidir.
Bu krizin en somut ve acı yansımalarından biri, Yeşilırmak Nehri'nin bereketlendirdiği, 87 bin 981 hektarlık devasa alanıyla Türkiye'nin en büyük delta ovalarından biri olan Samsun'daki Çarşamba Ovası'nda yaşanmaktadır.
Geçmişte domates, biber, patlıcan, salatalık, şeker pancarı ve mısır gibi temel gıda ürünlerinin merkezi olan bu verimli havza, bugün adeta kimlik değiştirmektedir.
"Çarşamba Ovası yok, Çarşamba ormanlığı var" feryadı
Üreticilerin, "Çarşamba Ovası yok, Çarşamba ormanlığı var" feryadı, tarımsal üretimdeki yapısal erozyonun ve yanlış politikaların yarattığı dramatik dönüşümün en yalın özetidir.
Şeker fabrikalarının kapatılması, alım garantilerinin kaldırılması ve girdi maliyetlerinin altından kalkılamaz boyutlara ulaşması, çiftçiyi geleneksel sebzecilikten uzaklaştırarak bakım maliyeti daha düşük olan kavak ve fındık üretimine mecbur bırakmıştır.
Öyle ki, geçmişte ülkenin dört bir yanına sebze ihraç eden Çarşamba'nın yerlileri bile bugün başka şehirlerden gelen domatesi, fasulyeyi ve biberi tüketir hale gelmiştir.
Samsun'dan Niğde'ye, Çukurova'dan Konya'ya kadar Türkiye'nin dört bir yanında tarım sektörü benzer bir........
