menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Türkiye tarımında çöküşün perde arkası

14 0
17.09.2026

Türkiye tarımı; yapısal, ekonomik, çevresel ve sosyolojik darboğazların çemberinde tarihin en ağır krizlerinden birini yaşamaktadır. 

Yıllardır uygulanan küresel merkezli yanlış tarım politikaları, üretim altyapısını tahrip ederken Türk çiftçisini borç sarmalına sürüklemiş, tüketiciyi ise fahiş gıda fiyatlarıyla baş başa bırakmıştır. 

Veriler, tarımsal girdilerden üretici borçlarına, tarladan sofraya fiyat makasından yaşlanan çiftçi nüfusuna kadar sektörün her alanında alarm zillerinin çaldığını açıkça ortaya koymaktadır.

Tarımda yüksek maliyetler, borç sarmalı, derinleşen fiyat makası

Üretimin temel direği olan girdilerdeki fahiş fiyat artışları, çiftçinin belini bükmeye devam etmektedir. 

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerine göre; gübre ve toprak geliştiricilerde yıllık bazda yüzde 50,99'luk devasa bir artış yaşanmıştır. 

Bina ve tesis bakım harcamaları yüzde 40-45, tohum ve dikim materyalleri yüzde 35-40, hayvan yemi yüzde 25-30 ve bitki koruma ürünleri (zirai ilaçlar) yüzde 20-25 bandında yükselirken, genel girdi enflasyonu ortalaması yüzde 32,06 seviyesine ulaşmıştır. 

İthalata ve dövize bağımlı bu maliyet yapısı, tarladaki üretimin sürdürülebilirliğini imkânsız hale getirmektedir.

Artan maliyetler karşısında gelir elde edemeyen üretici, çareyi bankalara sığınmakta bulmuştur. 

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) verilerine göre, tarım sektörünün bankacılık sistemine olan toplam nakdi kredi borcu 1 trilyon 492 milyar TL seviyesine dayanmıştır. 

Asıl tehlike sinyali takipteki (batık) kredilerde görülmektedir; batık borç miktarı bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 226'lık muazzam bir artışla 25 milyar TL'ye yükselmiş, takipteki kredi oranı yüzde 0,7'den yüzde 1,8'e çıkmıştır. 

Üretici, elde ettiği gelirle borcunu kapatamadığı için sürekli yeni kredi çekerek borcu borçla döndürmektedir.

Diğer taraftan, üreticinin tarlada yok pahasına sattığı ürün, tüketiciye ulaşana kadar katlanarak pahalanmaktadır. 

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) verilerine göre tarladan sofraya fiyat farkı 3 ila 8,5 kat........

© Yeni Mesaj