Geçen yazıda uzayın hiç barışçıl olmadığını, değişenin altmış yıl tutan bir frenin sökülmesi olduğunu konuşmuştuk. Şimdi asıl soru: bu freni söken devletler ne düşünüyor? Tahmin etmeye gerek yok. Üçünün de doktrin belgeleri, ders kitapları ve askerî dergileri ortada. Ve yan yana konduğunda ortaya tuhaf bir tablo çıkıyor: üç ordu neredeyse aynı cümleleri kuruyor, ama her biri diğerini suçlayarak.

Çin: "Göğün kontrol hakkı"

Çin askerî literatürünün merkezinde tek bir kavram var: 制天权. Türkçeye "göğün kontrol hakkı" diye çevirebiliriz. Tanımı, Halk Kurtuluş Ordusu'nun en önemli düşünce kuruluşu olan Askerî Bilimler Akademisi'nin "Uzay Harekâtı Çalışma Ders Kitabı"nda geçiyor: kendi uzay kabiliyetini tam kullanabilmek, aynı anda rakibin uzay güçlerini sınırlamak, zayıflatmak ve imha etmek. Çinli yazarlar uzayı "nihai yüksek zemin" diye tarif ediyor ve şu formülü tekrarlıyor: uzayı kontrol eden dünyayı kontrol eder.

Peki Çin bu sonuca nasıl vardı? Amerika'yı okuyarak.

Çin kaynaklarında dolaşan rakamlar şunlar: Amerikan ordusu navigasyon ihtiyacının yüzde 100'ünü, muhaberesinin yüzde 80-90'ını, istihbaratının yüzde 70-90'ını uydulardan karşılıyor. Pekin, rakibinin en güçlü tarafını aynı zamanda en kırılgan tarafı olarak okumuş. Bir orduyu yenmenin en ucuz yolu, onu kör etmek. Bu kavramın yörüngedeki karşılığı Shijian uyduları. Shijian-21, 2021'de fırlatıldı ve bir yıl sonra arızalı bir Beidou navigasyon uydusuna kenetlenip onu "mezarlık yörüngesi" denen bölgeye çekti. Çin bunu enkaz temizliği olarak duyurdu. 2025'te Shijian-25 ile buluştu, aylarca yaklaşma manevraları yaptı, kenetlendi, yakıt aktardı, kasım sonunda ayrıldı. Ne Çin uzay otoriteleri ne üretici firma tek kelime açıklama yaptı.

Geçen yazının dersini hatırlayın. Yörüngede bir cisme nazikçe kenetlenip yakıt aktarabilen araç, aynı hareketle onu itebilir, kavrayabilir, sürükleyebilir. Bir uyduyu kurtaran teknoloji ile bir uyduyu kaçıran teknoloji aynı teknolojidir.

Bir de literatür var. Nisan 2022'de, ordunun Pekin İzleme ve Telekomünikasyon Enstitüsü'nden Ren Yuanzhen liderliğindeki ekip, "Modern Savunma Teknolojisi" adlı hakemli Çin dergisinde bir makale yayımladı. Makale, bazı Starlink uydularının işlevini yitirmesi ve işletim sisteminin çökertilmesi için yumuşak ve sert imha yöntemlerinin birlikte kullanılmasını öneriyordu. Basında haber olunca makale dergiden kayboldu, ama bir Amerikalı diplomat metni çoktan çevirmişti.

En ilginç yanı, hangi yöntemi tercih ettiği. Çinli araştırmacılar fiziksel imha yerine yumuşak imhayı öneriyor. Gerekçe ahlaki değil, pratik: uyduları parçalamak enkaz üretiyor ve........

© Yeni Mesaj