Muzun rengi değişir, bahçe aynı kalır

1904'te O. Henry, Honduras'ta geçen hikâyelerinde bir tabir icat etti: "muz cumhuriyeti." Bayrağı, marşı, meclisi olan; ama kaderi başkentte değil, bir şirketin yönetim kurulunda ve uzak bir gücün dışişleri koridorlarında yazılan ülke. Daha önce bu sütunda United Fruit'in gölgesindeki halkları, muz cumhuriyeti tabirinin nasıl doğduğunu yazmıştım. Bugün aynı bahçenin yeni bir köşesine bakacağız.

Adres değişti, yöntem değişmedi. Muz yerine artık hidroelektrik, nadir toprak elementleri, yapay zekâ için elektrik ve diplomatik bir tanıma oyu var. Bahçenin adı Paraguay. Ve geçen hafta orada, birkaç gün içinde bir banka, bir cumhurbaşkanı ve milyonlarca insanın birikimi aynı anda çöktü.

Halkın Parasıyla Kurulan Saltanat

Ueno Bank beş yıldan kısa sürede sıradan bir finans şirketinden ülkenin en büyük dijital bankasına dönüştü. 2,9 milyon müşterisi vardı; yetişkin Paraguaylıların yaklaşık yüzde 60'sı. Kasasında 800 milyon doları aşan kamu parası duruyordu. Emekli ve sağlık fonunun parası da Itaipu Barajı'nın parası da oradaydı.

Bu para nereye gitti? Müfettişlere göre 146 milyon dolar, bankanın sahibi Grupo Vazquez'e bağlı sadece üç şirkete kredi olarak verilmişti. Cumhurbaşkanı Santiago Pena, Mart 2025'e kadar bu grubun iş ortağıydı. Bankayı denetleyecek merkez bankasının başına da bankanın eski yöneticisi Carlos Carvallo'yu atamıştı.

Uyarılar aylardır biliniyordu. Ama dosyayı patlatan el bir savcının ya da bir gazetecinin eli değildi. Peña'yı siyasete taşıyan tütün baronu Horacio Cartes, çırağının kendi güç tabanını kurduğunu görünce sadece senatörlerine soru sordurdu. 3 Kasım'da bankaya el kondu, 6 Kasım'da Senato Pena'yı 44 oyla görevden aldı. Yani yolsuzluğu bitiren adalet olmadı. Ancak iktidarın içindeki bir hesaplaşma onu........

© Yeni Mesaj