menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Dört milyar kimden eksilecek? Bir ortalamanın ahlaki anatomisi

31 0
06.08.2026

Temmuz 2026'da Sustainable Development dergisinde bir makale yayımlandı: "Achieve Sustainability by Easing Population to 4 Billion by 2200." Aralarında ekolojik ayak izi kavramının mimarlarından William Rees ve çevre etiği uzmanı Philip Cafaro'nun da bulunduğu on ülkeden on bir yazar kısaca şunu söylüyor: 1970-2020 arasında biyoçeşitlilik, tüketim ve kirlilik göstergeleri insan nüfusu ve kişi başı etkiyle son derece güçlü korelasyonlar gösteriyor; sürdürülebilirliğe giden yol, nüfusun 2200 yılına kadar dört milyar veya altına kademeli olarak indirilmesinden geçiyor. 

Geçen hafta Daily Mail bunu manşete taşıdı, William Hunter imzasıyla: dünyayı kurtarmak için nüfusu yarıya indirmemiz gerekiyor. Haber, öneriyi Avengers: Infinity War'daki Thanos'un planına benzetti. Sosyal medyada milyonlarca görüntülenme aldı. Tabiki makale insanları öldürmekten bahsetmiyordu. Zorlayıcı nüfus kontrolünü açıkça reddediyor, gönüllü aile planlamasını, kız çocuklarının eğitimini ve kadın sağlığı gibi konuları öneriyordu.

Fakat benim dikkat çekmek istediğim konu tamda burada tamda makalenin en masum görünen kısmında: hesabın kendisinde.

Öncelikle görebildiğim hiçbir merkezi projeksiyonda dört milyar yok. BM 2024 projeksiyonu bu yüzyılın son çeyreğinde on milyar civarında zirve öngörüyor; IHME'nin Lancet'teki çalışması 8,8 milyarla bitiriyor. Dört milyar rakamı, kadın eğitimi ve doğum kontrolünde tarihte görülmemiş bir ilerlemenin her ülkede aynı anda gerçekleşmesi varsayımının bir yüzyıl daha ileri uzatılmasıyla elde ediliyor.

Yani dört milyara kendiliğinden inmiyoruz. Dört milyar bir kader değil, bir hedef. Ve her hedefin bir muhatabı vardır. Muhatap kim?

Burada sayılara bakmak gerekiyor. Lucas Chancel'in Nature Sustainability'de yayımlanan 2022 tarihli hesabına göre 2019'da dünyanın en tepedeki 'u — 771 milyon kişi — kişi başı ortalama 31 ton CO2 salıyordu ve küresel emisyonun yaklaşık H'inden sorumluydu. Alttaki P, yani 3,8 milyar insan, kişi başı 1,6 ton salıyordu ve toplamın ancak 'sini........

© Yeni Mesaj