Sırbistan'da 25 Ekim'de yapılan erken genel seçimde öğrencilerin öncülük ettiği Öğrenci Listesi, ilk sonuçlara göre 250 sandalyeli parlamentoda çoğunluğu elde etti. Aleksandar Vučić'in desteklediği Sırp İlerleme Partisi (SNS) öncülüğündeki ittifak ise önemli ölçüde geriledi. Cumhurbaşkanlığından istifa ederek başbakanlık için yarışan Vučić, yenilgiyi kabul etti. 2012'den bu yana ülke siyasetinde belirleyici rol oynayan siyasi hareketin gerilemesi, yalnızca iktidar değişikliği değil, Sırbistan'da muhalefetin nasıl örgütlenebileceğine ilişkin yerleşik anlayışı da tartışmaya açtı. Geleneksel muhalefet partileri uzun süredir farklı seçmen gruplarını ortak bir siyaset etrafında toplamakta zorlanırken öğrenciler, belirli bir parti kimliğine bağlı olmayan kesimlere de uzlaşmayı başardı. Ancak bu başarının kalıcı bir siyasi dönüşüme yol açıp açmayacağı, hareketin seçim sonrasında nasıl bir örgütlenme kuracağına bağlı.

Bir facianın ardından kurulan siyasi hareket

Hareketin büyümesi, 1 Kasım 2024'te Novi Sad tren istasyonundaki beton sundurmanın çökmesi ve 16 kişinin hayatını kaybetmesi ile başladı. Sorumluların açıklanması ve hesap verilmesi talebiyle başlayan protestolar, zamanla kamu kurumlarının işleyişi ve yolsuzluk iddiaları gibi konuları da kapsadı. Üniversitelerdeki boykotlar ülke geneline yayılırken öğrenciler ortak toplantılar ve katılımcı karar süreçleriyle eylemlerini sürdürdü. Öğrenci Listesi'nin siyasi avantajı, kendisini tek bir liderin çevresinde kurmak yerine farklı mesleklerden ve siyasi görüşlerden kişilerin yer aldığı bir liste oluşturmasıydı. Böylece iktidarı desteklemeyen ancak geleneksel muhalefet partilerine de yakınlık duymayan seçmenler için farklı bir seçenek ortaya çıktı. Seçmenlerin aynı ideolojik programın bütün ayrıntılarında uzlaşması gerekmiyordu; kamu kurumlarının işleyişinde ve siyasi sorumluluk anlayışında değişim isteyen kesimler aynı listeyi destekleyebildi.

Bu örgütlenme biçimi seçim kampanyasında avantaj sağladı, ancak hükümet yönetiminde aynı kolaylıkla işlemeyebilir. Protestolar sırasında ortak bir talep........

© Yeni Mesaj