Joseph Nye'ın 1980’li yılların sonunda uluslararası ilişkiler literatürüne kazandırdığı yumuşak güç (soft power) kavramı, bir devletin askeri ya da ekonomik baskı yerine kültür, değerler ve dış politika çekiciliği gibi çeşitli araçlarla diğer devletleri etkileme kapasitesini ifade eder (Nye, 2004). Yumuşak gücün araçlarından biri olan insani yardımlar da bu çerçevede diplomasinin temel araçlarından biri hâline gelmiştir. Yetimlere, hastalara, işsizlere yönelik ayni ve nakdi yardımlar hem resmi kurumlar hem de cemaatler ve sivil toplum vasıtasıyla yönlendirilmekte; böylece devlet aktörlerinin yanı sıra sivil ağlar da yumuşak güç projeksiyonunda belirleyici rol üstlenebilmektedir.

Türkiye'nin özellikle Orta Doğu ve Afrika dış politikasında insani yardımın araçsallaştırılması, geleneksel devlet merkezli dış politikadan değerler diplomasisine geçişi simgelemektedir. Türk dış politikasında İslami dayanışma vurgusunun yumuşak güç projeksiyonunu nasıl derinleştirdiğini analiz etmek, Türkiye’nin bu konuda özgün bir örnek olduğunu ortaya koymaktadır. 

Türk dış politikasında takip edilen insani yardım politikası yalnızca ikili ilişkilerle sürdürülen yardımların yanı sıra başta Birleşmiş milletler (BM) olmak üzere uluslararası/ çok aktörlü platformlarla iş birliği içerisinde yürütülmektedir. Bu bağlamda Türkiye 2014 yılından beri BM İnsani Yardımlar Eşgüdüm Ofisi’ne (OCHA) üyedir ve ofisin en çok bağış yapan finansmanları arasındadır (OCHA, 2026)........

© Yeni Meram