Çayhan düzünde neler yaşandı?

Pile-Arçoz arasındakı yol yapımının Çayhan düzüne ulaşdı’ını Türg Ajansı Gıprız’ın Gıprız’ın kuzeydeki basına servis eddiyi havadisiynan 25 Ekim 2023 tarihinde övrendig (“Pile-Arçoz yol” 2023). Övrendiyimiz bir şey taha varıdı; “Çayhan düzü” deye bir yer var. Pile-Arçoz yolu arasındakı yol çalışmasında dozerler Birleşmiş Milledler (BM) Barış gücü asgerlernin üsdüne sürüldüydü. Gazeddacı Cenk Mutluyakalı yabdı’ı araşdırmaya görem Pile-Arçoz arasındakı yolun ihalesi Angara’da çıgdı. Mutluyakalı “İhale Ankara’dan… Şirket de… Bütçe de…“Dozer” buradan olabilir!” deye yazdı. (Mutluyakalı 2023). Yabdı’ım araşdırmaya göre BM güşleriynan yumruglaşan gişilerin ço’u da yerleşigmiş. Onnar da Angara’dan… Çayhan düzü operasyonu tam bir Angara işi…

Bu defa 15 Nisan 2026’da şap hasdalı’ından dolayı Gibriyaga gonuşan Gıprızlı paytarlar bu bölgede südlerini Gıprız Cumhuriyeti’ne veren Gıprızlıca gonuşan Gıprızlı hayvancıları kondrol edmeye giddi. Bu sömürge yönetimi tarafından “yeni bir yasa dışı geçiş girişimi” olarag tanımlandı. Ardından Türg asgerleri bölgeye giddi ve Türkiya bayra’nı alana digdi ("BM KKTC” 2026). Çayhan düzü gene gündemimize girdi. Gıprızlılar Çayhan düzü nedir, deye sorgulamaya başladı. Bu yazının konusu Çayhan düzü isminin nerecigden geldiyi, tarihsel anlamının ne oldu’u, neçün o bölgeye Türg yerleşimci kolonyalizminin Çayhan düzü dediyini, sorgulamag olacag.

Gıprız’ın kuzeyinin Türkiya tarafından nasıl kolonileşdirildiyni, Türkiya’nın Gıprız’ın kuzeyini hangı referansları gullanarag tasarladı’ını annamag isdersag Türg ve Osmanlı tarihini bilmeg zorundayıg. Yerleşimci kolonyalizmde fededilen tobraglar sömürgeci tarafından tasarlanırkan, sömürgeci gendi güccüg kopyasını yaradma arzusu içündedir. Gıprız solunun en böyüg egsigliyi sömürgecilig literatürüne, Türg ve Osmanlı tarihine hakim olmamasıdır. Ülkesi gasbedilmiş Gıprızlı ilericilerin en fazla yo’unlaşması gereken literatürler bunnarın olması gerekirkan, neredeysa bu konuda hiş bilgi sahibi deyilig. Neçün bu alana........

© Yeni Düzen