Kâbe, Mescid-i Nebevî, Mescid-i Aksa ve Şam Emeviye Camii’nden sonra “Beşinci Harem-i Şerif” olarak kabul edilen Diyarbakır Ulu Camii, Anadolu’da ibadetin yapıldığı ilk camilerden biri olarak bilinir. Şehrin en büyük kilisesi olan Mar Toma’nın MS 639 yılında camiye çevrilmesiyle kurulan yapının ilk inşa tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Bu dönüşüm, İslâm’ın Güneydoğu Anadolu’da yayılmasında bir dönüm noktası olmuştur.

Asırlık ibadet merkezi

İslâm dünyasında büyük bir öneme sahip olan Ulu Camii, tarih boyunca birçok Müslüman komutan ve padişah tarafından değer görmüş ve çeşitli dönemlerde tadilattan geçirilmiştir. Plan bakımından Şam’daki Emeviye Camii’ne benzerlik gösteren yapı, bu yönüyle Anadolu’daki önemli mimarî örneklerden biri sayılmaktadır. Asırlardır ibadet ve ilim merkezi olma özelliğini sürdüren Diyarbakır Ulu Camii, bugün de hem ibadete, hem de ziyarete açıktır.1

Bediüzzaman, Zinciriye Medresesi’nde kalmıştı

Bediüzzaman Said Nursî’nin Diyarbakır ile olan irtibatı içinde Ulu Camii özel bir yere sahiptir. Araştırmalarda, onun 1910’lu yıllarında Diyarbakır’a geldiğinde şehrin ileri gelenlerinden o zamanki Diyarbakır valisi Cevdet Bey ile Cemil Paşaların misafiri olduğu ve bir süre Ulu Camii’nin hemen yanındaki Zinciriye Medresesi’nde kaldığı belirtilmektedir. Bu süre içinde bölgedeki âlimlerle ilmî sohbetler yaptığı, kendisine yöneltilen soruları cevaplandırdığı ve namazlarını da bitişikteki Diyarbakır Ulu Camii’nde kıldığı ifade edilmektedir.2

Ulu Camii’nde Risale-i Nur dersleri

Ulu Camii ile Bediüzzaman arasındaki irtibatın daha sonraki yıllarda da talebeleri vasıtasıyla devam ettiği bilinmektedir. Nitekim Bediüzzaman’ın talebelerinden Mehmet Kayalar’ın Diyarbakır’daki hizmetleri sırasında Ulu Camii’nde Risale-i Nur dersleri yaptığı ve bu derslerin geniş bir cemaat tarafından takip edildiği ifade edilmektedir. 1950’li yılların sonlarında Diyarbakır’da camilerde Risale-i Nur derslerinin başlamasıyla birlikte Ulu Camii de bu hizmetlerin önemli mekânlarından biri olmuştur.

1- https://www.diyarbakir.gov.tr/ulu-cami

2- Son Şahitler Bediüzzaman Said Nursî’yi Anlatıyor, Cilt 4, s. 321.

Diyarbakır Ulu Camii - Beşinci Harem-i Şerif olarak kabul edilen mabed

Van’da bir ilim menzili: Nurşin Camii

Zekât ve iktisad bereket sebebidir

Kardeşliğin güzel sonuçları

“Ters”likler, “ders”likler’ gibi öğretici

Bu eserlere kulak verilmeli

Duanın iyileştirici gücü (2)

Sızma zekânın iddianameleri!

Kadir Gecesi nasıl bin aydan hayırlıdır?

Diyarbakır Ulu Camii - Beşinci Harem-i Şerif olarak kabul edilen mabed

Hislerin kıskacında gençlik: Bir imdat çağrısı

Ramazan şerbeti yapıyoruz

Araçlardaki görüntü cihazlarına ilişkin İçişleri Bakanlığından açıklama

ABD'den gelen 2 keşif uçuşu talebini reddetti

Anlaşma yapmak istemiyor - Hark Adası'nı eğlence olsun diye birkaç kez daha vurabilir

"İran İHA'sını taklit ederek komşu ve dost ülkelere saldırlar düzenliyor"

Husiler: İran'ın yanında savaşa dahil olmamız sadece an meselesi

Sanchez Avrupa'nın itibarını kurtardı

Macron: Hiç kimseye karşı savaşta değiliz

Gazze’de kum fırtınası

Üs resmiyette Türkiye’ye ait

Garantör ülkeler nerede?

MSB füze savunmasına ilişkin sorulara cevap verdi

"Savaşı iliklerime kadar hissettiğimde biter"

Polonya: İran ABD'ye tehdit değil

İngiltere ve bazı AB üyesi ülkelerin bölgeye askeri sevkiyatları sürüyor

İran'a 7 bin 600, Lübnan'a bin 100 hava saldırısı gerçekleştirdi

Fatih'te apartmanda yangın: 1 kişi öldü, 5 kişi yaralandı

Trump: İran'ın Hark Adası'nı hedef aldık

ABD 14 günde 3,84 milyar dolarlık askeri ekipman kaybetti

Anadolu Otoyolu'ndaki kazada 1 kişi öldü, 15 kişi yaralandı

Husiler: İran'ın yanında savaşa dahil olmamız sadece an meselesi

Sanchez Avrupa'nın itibarını kurtardı

"İran İHA'sını taklit ederek komşu ve dost ülkelere saldırlar düzenliyor"

ABD'den gelen 2 keşif uçuşu talebini reddetti

Anlaşma yapmak istemiyor - Hark Adası'nı eğlence olsun diye birkaç kez daha vurabilir

Ardahan-Şavşat yolu çığ sebebiyle ulaşıma kapatıldı

Erzurum, Kars ve Ardahan'da kar yağışı etkili oldu

Araçlardaki görüntü cihazlarına ilişkin İçişleri Bakanlığından açıklama

© Yeni Asya