Ekonomide en sık kullanılan kavramlardan biri “paranın satın alma gücü”dür. Bir başka ifadeyle; bugün cebimizde bulunan 100 lira ile geçen yıl alabildiğimiz ürünlerin aynı miktarını bugün alabiliyor muyuz? İşte bu sorunun cevabı, paranın zaman içinde nasıl değer kaybettiğini açık bir biçimde ortaya koymaktadır. Özellikle yüksek enflasyon dönemlerinde vatandaşın en çok hissettiği gerçeklerden biri; maaşların ve birikimlerin nominal olarak artsa bile reel anlamda erimesidir. Çünkü ekonomi sadece rakamlardan ibaret değildir; asıl olan, paranın gerçek hayattaki karşılığıdır.

ENFLASYON: PARANIN GÖRÜNMEZ HIRSIZI

Paranın zamanla eriyen değeri, temel olarak enflasyon olgusuyla ilişkilidir. Enflasyon; mal ve hizmet fiyatlarının genel seviyesindeki sürekli artışı ifade eder. Fiyatlar yükseldikçe, aynı miktardaki para daha az ürün satın alabilir hale gelir. Böylece para nominal (görünür) değerini korusa da reel (gerçek) değerini kaybeder. Bugün 1 milyon liraya alınabilen bir evin birkaç yıl sonra 5 milyon liraya çıkması yalnızca konutun değer kazanmasıyla açıklanamaz; bu durum aynı zamanda paranın satın alma gücünün düşmesiyle de doğrudan ilgilidir.

EKONOMİK TARİH VE TOPLUMSAL ETKİLER

Ekonomik tarih incelendiğinde, paranın değer kaybının toplumlar üzerinde derin izler bıraktığı görülmektedir. Özellikle kronik enflasyon yaşayan ülkelerde bireyler, uzun vadeli plan yapmakta zorlanır. Gelecekte paranın ne kadar değerli olacağı konusundaki belirsizlik; tasarruf alışkanlıklarını değiştirir, yatırım tercihlerini etkiler ve ekonomik........

© Yeni Ankara