Orta Doğu’da tırmanan askeri gerilim yalnızca bölgesel dengeleri değil, küresel ekonominin hassas dengelerini de sarsma potansiyeline sahip. Özellikle İran merkezli bir savaş senaryosu; enerji arzı, ticaret yolları ve finansal piyasalar üzerinden Avrupa ekonomisi için ciddi riskler barındırıyor. Enerji bağımlılığı yüksek olan Avrupa ülkeleri açısından petrol ve doğal gaz fiyatlarındaki olası yükselişler, sanayi üretiminden tüketici fiyatlarına kadar geniş bir alanda domino etkisi yaratabilir. Uzmanlara göre böylesi bir kriz, Avrupa’nın pandemi sonrası toparlanma sürecini ve zaten kırılgan olan büyüme görünümünü ciddi biçimde tehdit edebilir.

Enerji Arzı En Kritik Risk Alanı

İran’la bağlantılı bir askeri çatışmanın Avrupa ekonomisine en hızlı yansıması enerji piyasaları üzerinden olacaktır. Orta Doğu, küresel petrol ve doğal gaz arzının önemli bir bölümünü sağlıyor. Özellikle Hürmüz Boğazı üzerinden geçen petrol ve LNG sevkiyatları dünya enerji ticareti açısından stratejik öneme sahip.

Bu boğazdan her gün milyonlarca varil petrol ve büyük miktarda sıvılaştırılmış doğal gaz taşınıyor. Eğer çatışmalar bu güzergâhta bir kesinti yaratırsa, küresel enerji fiyatlarında keskin artışlar görülebilir. Avrupa ülkeleri Rusya-Ukrayna savaşı sonrasında enerji arzını çeşitlendirmek için ciddi çaba gösterse de hâlâ küresel piyasalardaki fiyat hareketlerine oldukça duyarlı.Enerji fiyatlarının yükselmesi, Avrupa sanayisinin üretim maliyetlerini doğrudan artıracaktır. Özellikle enerji yoğun sektörler —kimya, metal, cam ve otomotiv— bu tür şoklardan en hızlı etkilenen alanlar arasında bulunuyor.

Sanayi Üretiminde Daralma Riski

Enerji maliyetlerindeki artış Avrupa’daki üretim maliyetlerini hızla yukarı çekebilir. Bu durum özellikle Almanya, İtalya ve Fransa gibi sanayi ekonomileri için ciddi bir sorun yaratabilir. Avrupa sanayisi zaten son yıllarda yüksek enerji maliyetleri, zayıf küresel talep ve finansman koşullarının sıkılaşması gibi nedenlerle zor bir dönemden geçiyor.

Enerji fiyatlarında yeni bir şok yaşanması hâlinde fabrikaların üretim planlarını yeniden gözden geçirmesi kaçınılmaz olabilir. Bazı işletmeler üretimi kısmak zorunda kalabilirken, bazı sektörlerde geçici kapanmalar bile gündeme gelebilir.

Örneğin........

© Yeni Ankara