Türkiye ekonomisinin dış ticaret performansına baktığımızda yalnızca ihracat ve ithalat rakamlarını görmek çoğu zaman yeterli olmuyor. Asıl önemli konulardan biri, bu ticareti hangi büyüklükteki işletmelerin gerçekleştirdiğidir. 2025 yılına ilişkin Girişim Özelliklerine Göre Dış Ticaret İstatistikleri, Türkiye’nin dış ticaretinde büyük işletmelerin ağırlığını açık biçimde ortaya koyarken, küçük işletmelerin de özellikle ihracatta önemli bir potansiyele sahip olduğunu gösteriyor.

Verilere göre 2025 yılında 166 bin 459 girişim ihracat, 323 bin 769 girişim ise ithalat yaptı. Dış ticaret yapan işletmelerin çalışan sayılarına göre sınıflandırılması sonucunda ortaya oldukça dikkat çekici bir tablo çıkıyor. İhracatın yüzde 46,1’i, ithalatın ise yüzde 59,4’ü 250 ve üzerinde çalışanı bulunan büyük ölçekli işletmeler tarafından gerçekleştirildi.

Bu tablo bize Türkiye’nin dış ticaretinde büyük işletmelerin belirleyici bir konumda olduğunu gösteriyor. Özellikle ithalatta yoğunlaşmanın daha yüksek olması dikkat çekici. Büyük işletmelerin ithalattaki yüzde 59,4’lük payı, üretim için gerekli ham madde, enerji, ara malı, makine ve teknoloji ürünlerinin önemli bölümünün büyük firmalar tarafından dışarıdan temin edildiğini düşündürüyor.

Ancak ihracat tarafında farklı bir tablo var. 1-9 kişi çalışanı bulunan mikro işletmeler, ihracat yapan girişimlerin yüzde 74,2’sini oluşturuyor. Buna karşılık bu işletmelerin toplam ihracattaki payı yüzde 18,3 seviyesinde kalıyor. Yani ihracatçı işletmelerin büyük bölümünü küçük işletmeler oluşturmasına rağmen, ihracat gelirinin önemli kısmını daha az sayıdaki büyük işletmeler sağlıyor.

Burada Türkiye ekonomisi açısından önemli bir noktaya dikkat çekmek gerekiyor. Küçük işletmelerin ihracata katılımının yüksek olması olumlu bir gelişmedir. Ancak bu işletmelerin ihracat içindeki parasal payının sınırlı kalması, ölçek sorununu gündeme getiriyor. Küçük işletmelerin üretim kapasitesinin artırılması, finansmana erişimlerinin kolaylaştırılması, markalaşma ve teknoloji........

© Yeni Ankara