Türkiye’de yapı sektörü, 2025 yılı IV. çeyreğinde hem ruhsat hem de kullanım izinleri açısından karma bir tablo sergiledi. TÜİK verilerine göre, yapı ruhsatı verilen binalarda ve daire sayısında artış gözlenirken, kullanım izin belgelerinde yüz ölçümde sınırlı düşüşler kaydedildi.

Yapı Ruhsatı Verilen Binalar: Artış Eğilimi

2025 IV. çeyreğinde yapı ruhsatı verilen bina sayısı bir önceki yılın aynı dönemine göre %5,5, daire sayısı %13,8 ve toplam yüz ölçüm %2,6 artış gösterdi. Bu artış, sektörde özellikle konut üretiminde devam eden canlılığı işaret ediyor.

Daire ve yüzölçümü dağılımı: En büyük pay, iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalara ait oldu. Bu binaların toplam yüzölçümü 46,8 milyon m² ile sektörün %72’sini oluşturdu. Sanayi binaları ve depolar ise 5,7 milyon m² ile ikinci sırada yer aldı.

Yetki dağılımı: Yapı ruhsatı verilen toplam yüzölçümün %81,7’si belediyeler, %18,3’ü diğer yetkili idareler tarafından verildi. Bu durum, belediyelerin imar süreçlerinde hâlâ baskın rol oynadığını gösteriyor.

Yapı Kullanma İzin Belgeleri: Yüz ölçüm düşüşü, daire artışı

Yapı kullanma izin belgelerinde tablo biraz farklı. IV. çeyrekte:

Bina sayısı %0,1 azaldı,

Daire sayısı %3,1 arttı,

Toplam yüz ölçüm %1,5 azaldı.

Bu veriler, mevcut yapı stokunun kullanımına yönelik tamamlanmış binaların sayı olarak artarken, yüzölçümü bazında sınırlı bir daralma yaşandığını ortaya koyuyor.

Yapı tipi dağılımı: En büyük yüzölçüm payı yine iki ve daha fazla daireli konutlarda; toplam 32,6 milyon m² ile sektörün %69’unu oluşturuyor. Sanayi binaları ve depolar ise 5,4 milyon m² ile ikinci sırada.

Yetki dağılımı: Yapı kullanma izin belgelerinde belediyelerin payı %84,7 iken diğer idarelerin payı %15,3 olarak kaydedildi.

Takvim ve Mevsim Etkilerinden Arındırılmış Veriler

Takvim etkilerinden arındırılmış seriler, yapı ruhsatı ve kullanım izinlerindeki trendleri daha net ortaya koyuyor:

Yapı ruhsatı: Bina sayısı %4,7, daire sayısı %12,8 ve yüzölçümü %1,9 arttı. Ancak bir önceki çeyreğe göre mevsimsel etkilerle değerlendirildiğinde, bina sayısı %3,1, daire sayısı %8,3 ve yüz ölçüm %12,2 azaldı. Bu, özellikle yıl sonu dönemlerinde inşaat faaliyetlerinde mevsimsel dalgalanmaların etkili olduğunu gösteriyor.

Yapı kullanma izin belgesi: Bina sayısı %1,5 ve yüzölçümü %2,8 azalırken, daire sayısı %1,3 arttı. Mevsimsel ve takvim etkilerinden arındırıldığında, bir önceki çeyreğe göre yüz ölçüm %2,1 azalırken bina sayısı %5,6 ve daire sayısı %2,1 arttı. Bu, yıl sonu kullanım izinlerinde sınırlı yüzölçümü daralmasına rağmen, tamamlanan daire sayısının arttığını gösteriyor.

2025 IV. çeyrek verileri, Türkiye yapı sektöründe konut üretimindeki canlılık ile kullanım izinlerindeki dengeli artış-düşüş tablosunu ortaya koyuyor. Özellikle iki ve daha fazla daireli ikamet amaçlı binalar hem ruhsat hem de kullanım izinlerinde en büyük payı alarak sektörün ağırlık noktası olmaya devam ediyor. Belediyelerin yetki alanındaki baskın rol, yerel yönetimlerin imar ve yapı süreçlerindeki önemini bir kez daha doğruluyor.

Sektör açısından dikkat çeken diğer bir unsur, takvim ve mevsim etkilerinden arındırılmış verilerdeki farklılıklar. Bu durum, yıl sonu dönemlerinde inşaat faaliyetlerinin doğal olarak yavaşlayabileceğini, ancak yıllık bazda bakıldığında üretim ve tamamlanmış yapı sayısının artış eğiliminde olduğunu gösteriyor.

İstersen, ben bunu grafikli bir görsel rapor hâline getirip, bina sayısı, daire sayısı ve yüz ölçüm değişimlerini görsel olarak da gösterebilirim. Böylece hem ruhsat hem de kullanım izinlerindeki trendler daha net görülebilir. Bunu yapmamı ister misin?

© Yeni Ankara