Süper güçlerin süper çöküşleri
Bir devletin veya ulusun çöküşü denince çoğumuzun aklına savaşlar, istilalar ve yıkılan saraylar gelir. Oysa tarihçileri dinlerseniz farklı bir şey anlatıyorlar. Büyük güçler çoğu zaman bir günde yıkılmadı; yıllar boyunca biriken ekonomik hataların altında yavaş yavaş çöktü. Büyüklükleri karşısında hatalarını küçümsediler ve tamir işine girişmediler. Kazanmanın sarhoşluğu ile yıkılıp gittiler. İmparatorluklar da insanlar gibidir; aynaya bakmayı bıraktıkları gün yaşlanmaya başlarlar! İşin ilginç tarafı ise şudur: Çöküş başladığında kimse buna çöküş demez veya demek istemez. Herkes buna “yeni normal” der. Ta ki faturası kapıya gelene kadar…
BÜYÜME SARHOŞLUĞU: ZİRVEDEKİ İLK HATA
Roma, İspanya ve Britanya gibi dönemlerinin süper güçleri yükselirken aynı reçeteyi kullandı: daha fazla pazar, daha fazla gelir, daha fazla etki alanı. Ancak büyüme bir noktada durduğunda sistem durmayı başaramadı. Roma İmparatorluğu fetihlerden elde ettiği gelirler azalınca para biriminin değerini düşürmeye (suni enflasyona) başladı. Gümüş sikkelerin içine daha düşük değerli metaller karıştırıldı.
Sonuç: enflasyon, güven kaybı ve ekonomik zayıflama oldu.
Güçlü........
