Sandığın istisnası olur mu?
İnsan bazen demokrasinin en çok kendi istediği sonuç çıkmadığında sınandığını düşünüyor. Sonuçta herkes demokrattır; yeter ki sandıktan kendi beklediği isim çıksın. Sandık başka bir şey söylediğinde ise demokrasi teorisinin dipnotları açılıyor, sosyolojik analizler devreye giriyor, hatta bazen memleketin geleceği için acil durum ilan ediliyor.
Baro seçimleri de bu bakımdan hayli öğretici oldu.
Bazı barolarda milliyetçi-ulusalcı çizginin güç kazanması, yalnızca meslek kuruluşlarının yönetimlerini belirleyen sonuçlar olarak değerlendirilmedi. Tartışma kısa sürede ulusalcı siyasetin yeniden yükselişine, İttihatçılık tehlikesine ve bunun çözüm sürecine muhtemel etkilerine kadar uzandı.
Elbette bunların tartışılması meşrudur. Bir baro başkanının siyasi tutumu, hukuk anlayışı ve mesleki bağımsızlığa yaklaşımı eleştirilebilir. Seçim kazananların her yaptığını alkışlamak zorunda değiliz. Fakat seçim sonucunu eleştirmekle o sonucu ortaya çıkaran toplumsal tercihi peşinen sorunlu ilan etmek arasında önemli bir fark var.
Hele bu tartışma, meselenin bir ucundan tutup hemen “İttihatçı Türkçülük” tehlikesine kadar uzanıyorsa biraz durup düşünmek gerekiyor.
İttihatçılık tarihsel bir kavramdır. Belirli bir siyasi geleneği, devlet ve toplum anlayışını anlatmak için kullanılabilir. Ancak kavramın ağırlığı, her milliyetçi refleksi açıklayan sihirli bir anahtara dönüştürülmesini haklı çıkarmaz. Bir siyasi çizginin otoriterleşme ihtimalini tartışmak başka, sandıktan çıkan milliyetçi tercihi tarihsel bir felaketin habercisi gibi sunmak başka şeydir.
Üstelik “Ne mutlu Türk'üm diyene” sözü üzerinden yürüyen tartışmalarda da aynı hassasiyete ihtiyaç var. Bu sözün belirli siyasi bağlamlarda nasıl kullanıldığını, kimlerin hangi amaçla sahiplendiğini elbette sorgulayabiliriz. Fakat sözü Atatürk'ün kurucu yurttaşlık anlayışından tamamen koparıp her kullanımını aynı ideolojik torbaya koymak da söze yöneltilen her eleştiriyi peşinen kötü niyet saymak da doğru olmaz.
Burada asıl soru şu: Türk kimliğinin kamusal alandaki görünürlüğünden rahatsızlık duyan bir yaklaşım mı var, yoksa belirli bir milliyetçilik biçiminin siyasi sonuçlarından mı endişe ediliyor? Bu ikisi aynı şey değil. Aradaki farkı açıklamak, etiket yapıştırmaktan daha fazla emek istiyor.
Bir de işin siyasi zamanlaması var.
Çözüm sürecinin gündeme gelmesinden bu yana, geçmiş siyasi pozisyonları itibarıyla iktidarla aynı yerde durmayan bazı yorumcuların iktidara ve sürecin siyasi aktörlerine karşı daha........
