Türkiye, uzun zamandır yalnızca siyasi tercihler bakımından değil, toplumsal hafıza, tarih yorumu ve gelecek tasavvuru bakımından da birbirinden uzaklaşan kesimlerin ülkesi görünümünde. Üstelik bu ayrışmayı iki kutuplu bir siyasi rekabet olarak tanımlamak da artık yeterli değil. Toplumun farklı meselelerde farklı doğrulara sahip, birbirleriyle kesişen veya zaman zaman çatışan çok sayıda parçaya ayrıldığını görüyoruz. Siyasi partiler, ideolojik aidiyetler, kültürel kimlikler ve tarihsel hafızalar üzerinden şekillenen bu parçalanmışlık, ortak bir toplumsal zeminin giderek daraldığı yönündeki kanaati de güçlendiriyor.

Ancak bu tablonun içinde dikkat çekici bir başka eğilim var. Toplumun önemli bir kesiminde, bütün bu farklılıklara rağmen yeniden ortak bir değer etrafında buluşma arayışı gözleniyor. Bu arayışın 10 Kasım vesilesiyle Mustafa Kemal Atatürk ve Cumhuriyet kavramları etrafında görünür hâle gelmesi, üzerinde ayrıca düşünülmesi gereken bir gelişme.

Burada söz konusu olan, geçmişteki resmî anma törenlerinin alışılmış diline dönmek ya da Atatürk'ü tartışılmaz bir tarihsel figür olarak yeniden kutsallaştırmak değil. Hatta belki de tam tersine, Atatürk'ü yalnızca anma günlerinde hatırlanan, belirli kalıplar içerisinde tarif edilen bir tarihsel kişilik olmaktan çıkarıp bugünün toplumsal ve siyasal sorunları karşısında yeniden anlamlandırma çabasıdır.

Çünkü toplumların ortak değerleri, yalnızca geçmişten devraldıkları sembollerle varlıklarını sürdüremez. Bu değerlerin her kuşak tarafından yeniden yorumlanması, değişen toplumsal ihtiyaçlar içerisinde karşılık bulması gerekir. Atatürk ve Cumhuriyet etrafında oluşan yeni yakınlaşmayı da bu açıdan değerlendirmek daha anlamlı olacaktır.

Özellikle son yıllarda devlet ile toplum arasındaki ilişkinin niteliği üzerine yaşanan tartışmalar, bu arayışın anlaşılmasına yardımcı oluyor. Devletin belirli bir siyasi anlayışın, ideolojik grubun veya iktidar çevresinin temsil alanına dönüşmesi ihtimali, toplumun farklı kesimlerinde devlete yeniden sahip çıkma........

© Yeni Ankara