Allah’ın Nizamı İslâm (37)Prof.Dr.Yusuf Özertürk 

III- Hak -Adalet-Devlet

A-Yönetim Sistemine göre Devletler

5-Demokrasi-Demokratik devlet

*Demokrasinin çekirdek hali, ilk çağda Antik Yunan’da Atina şehir devletinde uygulandı (MÖ.4.yy.). Atina demokrasisi denen bu sistemde; Teorik olarak bütün vatandaşların fikrini söyleme ve mecliste (Ecclesia’da) oy verme hakkı vardı. Fakat o zamanın fiili tatbikatında, köleler, kadınlar ve göçmenler bu haklardan mahrumdu. MÖ. 5.yy’da Roma İmparatorluğu’nda, sosyal sınıf ayırımına dayanan, temsili demokrasiye yakın bir sistem uygulandı. Ortaçağda, İngiltere’de 1215’de Magna Carta Libertatum (Büyük Özgürlükler Sözleşmesi) imzalanmıştır. Bu sözleşmede; Kralın bazı yetkilerinden feragat etmesi, kanunlara uygun davranması ve hukukun üstünlüğünü kabul etmesi mecburi kılınmıştır. Erken modern dönemde; 17. yy’da Aydınlanma çağı düşünürlerinin, özellikle John Locke ve Thomas Hobbes’un fikirleri, Özgürlükler sözleşmesinin kapsamını genişleterek, Doğal haklar, Özel mülkiyet hakkı ve yönetilenlerin (halkın) rızası ilkelerini getirmiştir. 1628’de İngiltere parlamentosu ‘Petition of Rights’ı’ (haklar bildirisi) kabul etti. 

Bu bildiride, hukuki süreçlerden geçmeden Kral’ın, kimseyi suçlayıp, cezalandıramayacağı ve orduyu halka karşı kullanamayacağı belirtiliyordu. 1647’de İngiltere’de, kral ve parlamento arasında güçler dağıtıldı ve siyasi parti kurulması fikirleri tartışılmaya başlandı (Putney tartışmaları). 1679’da İngiliz Parlamento’sunda ‘Habeas Corpus yasası’ (cesedi getirin-cesedi gösterin) onaylandı. Bu yasada, yeterli neden ve delil olmaksızın, bir kişinin........

© Yeni Akit