Tek Parti devrinde Hac yasağı nasıl uygulandı?MUSTAFA ARMAĞAN 

Geçen Pazar günkü belgeli yazımıza gelen tepkiler üzerine 4 yıl önce kaleme aldığım bu yazıyı güncelleyerek yeniden takdim etme zarureti doğdu.

Tek Parti devrinde döviz yok, salgın var gibi bahanelerle 1947 yılına kadar Hacca gitmek engellenmişti. Bırakın hacca gitmeyi, 1934 yılında çıkarılan kanunla “Hacı” demek bile yasaklanmıştı.

Şahit mi istiyorsunuz, buyurun Prof. İsmail Cerrahoğlu (1929-2022) hocanın anlattıklarına:

“Aklımın erdiği yıllarda Hacca giden pek olmuyordu. Doğrudan Hacca gitmek mümkün olmadığı için istisnai bazı kişiler çok büyük paralarla ve aylar önce turist pasaportu ile yurt dışına çıkarak dolaylı yollarla Hacca gidebiliyorlardı. Bunun için mesela Şam, Kahire, Bağdat, Musul gibi bazı Müslüman ülkelerin şehirlerinde akrabası olduğunu ileri sürerek, onları ziyarete gitmek maksadıyla resmi izin alınması gerekiyordu. Aylar süren uğraşmanın sonucunda eğer resmi makamları ikna edebilir de yurt dışına çıkış için izin alabilirlerse gidiyorlar, Hac mevsiminden de epey sonra dönüyorlardı. Yani devlet Hacca gitmek isteyen insanları resmen yalancılığa zorluyor, arkasından da onları yalancılıkla itham ediyordu.” (Haz.: Mustafa Öcal, Cumhuriyet Devrinde Dini Eğitim ve Dini Hayat, cilt 3, Ensar: 2008, s. 18.)  

Tek Parti devrinde Hacca kaçak göçek gidilebiliyordu. Aylar öncesinden turistik bir maksatla yurt dışına çıkıyor, Hacca gittikleri belli olmasın diye de aylar sonra dönerek başlarına bir kaza gelmesine mani oluyorlardı. Döndüklerinde cezalandırılanlar az değildi.

Sabancı........

© Yeni Akit