Sülün Osman ve Haluk Levent

AHBAP Derneği ve Haluk Levent etrafında kopan skandal dal budak salarken insanların aklına neredeyse ortak bir refleksle İstanbul’un ünlü dolandırıcılarından Sülün Osman geliverdi. 

Bana da soranlar oldu “AHBAP meselesiyle Sülün Osman arasında bir benzerlik var mı?” diye. 

Kaynaklara, eski gazetelere, şehir efsanelerine ve dönemin şahitliklerine baktığımda ortaya şöyle bir tablo çıktı.

Osman Ziya Sülün, nam-ı diğer Sülün Osman Cumhuriyetin ilanından iki buçuk ay önce, 15 Ağustos 1923’te İstanbul Fatih’te doğmuş ve 10 Ocak 1984’te (bazı kaynaklarda Temmuz diye geçer) Beyoğlu’nda bir otel odasında kalp krizinden hayata veda etmişti. 

60 yıllık ömründe Türkiye’nin en meşhur dolandırıcılarından biri hâline gelmiş; öyle ki adı “dolandırıcılar kralı”na çıkmıştı. 

Köprüleri, tarihî kuleleri, vapurları, tramvayları, meydan saatlerini “satarak” ya da “kiralayarak” nam salmıştı. Fakat onu sıradan bir üçkâğıtçıdan ayıran taraf, hikâyelerinin dilden dile aktarılırken mizah, zekâ ve keskin bir toplumsal eleştiriyle yoğrulmuş olmasıdır. Kemal Sunal’ın filmlerine, Aziz Nesin’in öykülerine, gazetelere ve İstanbul’un sözlü tarihine malzeme teşkil etmiştir.

Sülün Osman salt bir dolandırıcı değildi. Dönemin İstanbul’una, Hacı Ağa tipine, Anadolu’dan kopup gelen göç dalgalarına, insanların safiyetine ve hırsına ayna tutan bir figürdü. 

Orta halli bir memur ailesinin evladıydı. Babası küçük bir devlet memuruydu; ailesi eski bir ahşap evde kiracı olarak yaşardı. İlkokulu bile bitiremediği rivayet olunur. İstanbul’un dar sokakları onun asıl mektebi olmuştu. 

Gençliğinde Kumkapı’da tanıştığı Aleko adlı bir Rum’dan “üçkâğıtçılık” mesleğinin inceliklerini öğrendiği söylenir. Aleko, Osman’a insanları ikna sanatını, insan tabiatının açıklarını ve fırsatçılığı öğretmişti.

Sülün Osman’ın ilk büyük “işi” 1948’de Fatih’te baş verdi. Kiraladığı evin sahibini aylarca kira ödemeden idare ettiği gazetelere yansıyınca “Sülün Osman” lakabı doğdu. “Sülün” kelimesi hem kurnazlığı hem de o muğlak, kaygan........

© Yeni Akit