Selden kütük kapma hesabı içinde olanlar
Trabzon’la Rize’yi ayıran bizim köyün altından akan eski adı ile “Kalapatamoz”, yeni adı ile İyidere’dir.
Derenin karşı tarafı Trabzon’a bağlı köyler, beri tarafı ise Rize’ye bağlı köylerdir.
Zaman zaman bu dere taşar; kütük ve odunlar getirirdi.
Derenin karşı ve beri tarafındaki köylüler odun kaparlar. Odun kaparken sele kapılıp ölen çok sayıda kadın ve erkekler olduğunu ben de biliyorum.
Çocukluktan beri “Dereden kütük kapma”, “Selden kütük kapma” terimlerini bilirim.
İnternet üzerinde de kısa bir araştırma yaptım; bu terimlerin Türkçemizde daha çok ne için kullanıldığına baktım.
Değişik açıklamalar çıktı. Birkaç tanesine kısaca değindikten sonra esas konuma döneceğim inşallah:
Dereden kütük kapmak (yaygın bilinen adıyla sel önünden kütük kapmak veya sel ağzından kütük kapmak), bir kargaşadan, başkasının yaşadığı felaketten ya da elverişsiz bir durumdan yararlanarak haksız veya çabuk bir çıkar sağlamak anlamına gelir.
Deyimin değişik anlamları:
Fırsatçılık: Ortalık karışıkken, herkes can derdindeyken veya bir yıkım yaşanırken oradan kendine menfaat koparmaya çalışmak demektir.
Zor bir işi başarmak: Kimi yörelerde veya eski kullanımlarda ise coşkun akan selin önünden tehlikeyi göze alıp odun/kütük kapmaya çalışmak gibi tehlikeli ve güç bir işi başarma çabasını ifade etmek için de kullanılır.
“Sel önünden kütük kapmak” deyimi halk dilinde sıkça kullanılır ama tam olarak atasözü değil, deyimdir.
“Sel önünden kütük kapmak” deyimi, bir kargaşa, karışıklık, belirsizlik veya fırsat ortamında çıkar sağlamak, başkasının malından ya da kamu işinden haksız pay kapmak anlamına gelir.
Yani sel geldiğinde önünden kütükler sürüklenir; kim hızlı davranırsa birini kapabilir.
Buradaki “sel”, karışıklığı; “kütük kapmak” ise çıkar elde etmeyi temsil eder. (İsmail Kabakdere)
1957 yılından beri bağlısı bulunduğum Süleyman Hilmi Tunahan (K.S.) hazretlerinin teşkilatının üst düzey yöneticilerine, özellikle şirket ve mali işleri idare edenlere bir soruşturma açıldığını, çok sayıda insanın tutuklandığını, isimlerini bizim de yeni yeni duyduğumuz birçok şirkete kayyumlar atandığını hayretler içinde haberlerden izliyoruz.
Cemaate soruşturma açılıp gözaltılar ve tutuklamalar olduğu andan itibaren lehte ve aleyhte yazılan bütün yazıları büyük bir dikkatle........
