Dezenflasyon mu, deformasyon mu?
Enflasyondaki artışın nedeni savaş mı, yoksa savaş, Avrupa ve ABD’de olduğu gibi, uygulanan ekonomik politikaların doğal sonucu olan, kaçınılmaz başarısızlığın, uzun zamandır aranan gerekçesi mi yalnızca?
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Nisan ayı enflasyon rakamları, enflasyondaki artış eğiliminin kontrolden çıkmış olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Nisan ayında, Tüketici Fiyat Endeksinde gerçekleşen artış bir önceki aya göre yüzde 4,18, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 14,64, bir önceki yılın aynı ayına göre ise yüzde 32,37 oldu.
Endekste, en yüksek ağırlığa sahip üç ana harcama grubunun yıllık değişimleri; gıda ve alkolsüz içeceklerde yüzde 34,55, ulaştırmada yüzde 35,06 ve konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlarda yüzde 46,60 artış olarak gerçekleşti. Sonuç olarak, enflasyondaki artışın, her zaman olduğu gibi, ücret ya da maaş artış oranları Merkez Bankasının gerçek dışı/gerçekleşmeyen enflasyon hedefleriyle manipüle edilen dar ve sabit gelirli kesimi vurduğunu söylemek mümkün.
Enflasyon rakamı açıklanmadan haftalar önce başlayan, her şey yolundaydı durumu savaş bozdu lobisi de dün rakamların açıklanması sonrasında yeniden harekete geçti. TRT’ye konuşan Mehmet Şimşek ve TBMM’de konuşan Merkez Bankası Başkanı Karahan, dezenflasyon programının çok iyi gittiğini, aksamaların bizim dışımızda yaşanan savaş nedeniyle gerçekleştiği dezenformasyonunu -onlar buna sözlü yönlendirme diyorlar-, bir kez daha tekrar ettiler. Bununla da kalmayıp, Mehmet Şimşek’in sözleriyle programın ne pahasına olursa olsun devam edeceğini de dosta düşmana duyurdular ama pahanın ne olduğu/olacağı ve kimlerin ödediği/ödeyeceği konusunda bir şey söylemediler.
Bu yazıda yanıt arayacağım soru da tam olarak bu. ABD ve İsrail’in, İran’a saldırısı ile başlayan savaşla gerekçelendirilerek, piyasa kanallarında, piyasa ya da Mehmet Şimşek ve muhiplerince pazarlanmaya çalışılan enflasyondaki patlamanın nedeni, gerçekten de savaş mı? Yoksa zaten patlayacak olanın nispeten erkene alınmış olması mı?
Bunu anlamanın tek bilimsel ve basit yolu ise dört yıla yakın süredir, “enflasyonla mücadele” ya da “dezenflasyon programı” adı altında uygulanan, amacı TL’yi, yüksek........
