menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Modern hülyalar: Hazret-i Ayşe’den bir feminist çıkar mı?

148 0
09.11.2026

* Hazret-i Ayşe, haklarını modern ideolojilerin lütfundan değil, Allah’ın vahyinden alan ve o vahye kayıtsız şartsız teslim olan muhafazakâr bir Müslüman kadındır. Onu modern kalıplarla okumak, onun aziz hatırasına ve miras bıraktığı berrak sünnet telakkisine yapılacak en büyük haksızlıktır.

*Feminizm mutlak bir kadın-erkek eşitliğini (hatta kadının üstünlüğünü) müdafaa ederken, Hazret-i Ayşe’nin dünyasında fıtrat, adalet ve vazife taksimi vardır. Erkeklerin cihad, devlet ve aile reisliği gibi mesuliyetlerini kadının üstlenmesi icap eden bir hak olarak görmemiştir.

Hazret-i Ayşe, Resulullah’ın (aleyhisselam) Hazreti Hadice’nin vefatından sonra ilk evlendiği hanımıdır. Kendisini çok sevmiş, yüzünün pembe beyazlığı sebebiyle Hümeyra (kırmızıcık) adını takmış, çok defa methetmiş, hasbelbeşer kusurlarını görmezden gelmiş, ömrünün çoğunu onunla geçirmiş, onun evinde vefat etmiş ve oraya defnedilmiştir. Bunun sebebi yakın arkadaşı Hazret-i Ebu Bekr’in evladı yahut evlendiği tek kız veya güzel olması mıdır? Bunlardan daha fazlası, afif ve dindar, zeki ve bilgili olmasıdır.

Hazret-i Ayşe, Cenâb-ı Peygamber’in Medine’deki hayatının çoğuna şahit olmuş, bilhassa ev yaşantısını rivayet etmiş, aile hukukundan alışverişe kadar pek çok hususu beyan etmiş, öyle ki, zevci onu “Dininizin üçte birini Hümeyra’dan alınız” buyurarak övmüştür. (Deylemî)

2210 hadis ile en çok rivayet eden yedi kişinin dördüncüsüdür. Kuvvetli hafızası ve Resulullah’ın teveccühü bereketiyle sünnetin sonraki nesillere intikalinde emsalsiz hizmet ifa etmiştir. Bu hususta zevceler arasından sonra gelen Ümmü Seleme ise 378 hadis rivayet etmiştir ki arada dağlar vardır.

Bazı güçlü rivayetler, Hazret-i Ayşe’nin evlendiği zaman 16, hatta 18 yaşında olduğunu göstermektedir. Meşhur rivayet 9 yaşında olduğudur. Sıcak memleketlerde büluğ yaşı erkendir. Bu gibi evlilikler bazı yerlerde o gün, hatta bugün de gayet tabii karşılanmaktadır.

Kocası tarafından sevilen her hanım gibi kıskanılmış, hatta iftiraya uğramış, temizliğini bildiren âyet nazil olmuştur. Bu sebeple doğruluğu taraf-ı ilahiden tasdik edilmiş manasına “Sıddıka” ünvanı ile anılmıştır. Karakteri, rivayet ettiği hadisler ve bizzat yaşadığı tarihî hadiseler onun muhafazakâr, İslami sınırlara fevkalade sadık ve vahye teslim olmuş bir şahsiyet olduğunu açıkça ortaya koymaktadır. Modern feminizm, otoriteyi ve sosyal rolleri cinsiyet nötrlüğü veya kadın merkezli bir serbestleşme üzerinden okurken; Hazret-i Ayşe, hayatını Allah’ın emirleri, Resulü’nün sünneti ve İslamın sınırları üzerine inşa etmiştir.

Hazret-i Ayşe, güçlü, zeki ve hitabeti kuvvetli bir karakterdir. Ancak bu gücünü İslam’ın emirlerine karşı bir serbestiyet kazanmak için değil, İslam’ı en doğru şekilde yaşamak ve öğretmek için kullanmıştır. Kadın hakları veya serbestlik adına İslam’ın getirdiği kaideleri hiçbir zaman sorgulamamış, aksine kadın ve erkeğin rollerinin fıtri (yaratılıştan gelen) farklılıklar ihtiva ettiğini beyan buyurmuştur. Şeriatın dışına çıkmayı veya kadın erkek eşitliği adına dinî hükümleri esnetmeyi asla düşünmemiştir. Onun tüm mücadelesi İslami muhafazakârlığın sınırları içindedir.

Hazret-i Ayşe’nin bizzat naklettiği hadisler, kadının aile içindeki rolünü ve kocasına olan bağlılığını muhafazakâr bir çizgide sabitlemektedir. Feminizmin reddettiği itaat ve ananevi aile rolleri mefhumları onun rivayetlerinde bizzat teşvik edilir:

Hazret-i Peygamber’e “İnsanlar içinde kadın üzerinde en büyük hakkı olan kimdir?” diye sormuş, o da “Kocasıdır” buyurmuştur. Erkek için ise “Annesidir” demiştir (Hâkim,........

© Türkiye