Husilerin derdi ne?
* Yemen’de vaktiyle Osmanlıları da çok uğraştıranların torunları Husiler, şimdi milletlerarası terör figürü hâline geldi.
Yemen’in sarp dağlarından çıkma bir milis teşkilatı iken, Babülmendep Boğazı’nı, Kızıldeniz’i ve dolayısıyla global deniz nakliyatını tek bir emirle kilitleyebilecek stratejik bir aktöre dönüşen Husiler, Şiiliğin, Carudiye koluna mensuptur.
Güya Hazret-i Hüseyin’in torunu Zeyd’e bağlılık iddiasındaki Zeydiler daha ılımlı, halifeliğin Hazret-i Ali ve soyunun hakkı olduğunu söyledikleri hâlde ilk üç halifeyi lanetle anmazlar. Carudiler ise Zeydiler arasından çıkmış, Caferiye’ye yakın fanatik bir azınlık fırkasıdır. İşte Husiler, Haşhaşilere benzeyen bu Carudilerin bir uzantısıdır.
Carudiler, Yemen’in dağlık Sa’da mıntıkasında yaşarlar. Sultan Selim zamanından beri Osmanlı hâkimiyetini tam manasıyla kabullenmeyerek zaman zaman isyan etmişler, çok kan dökülmesine sebep olarak Osmanlıları hayli uğraştırmışlardır. Halbuki Osmanlılar beldeyi Portekiz işgalinden kurtarmıştı. Osmanlılar olmasaydı Yemen halkı şimdi Portekizce konuşan Arap asıllı Katoliklerdi.
Osmanlılar çekildikten sonra Zeydi imamı Yemen hükümdarı oldu. Mısır’da Nasır iktidara gelip Arap milliyetçiliği yayılınca, 1962’de Yemenli sosyalist subaylar darbe yaptılar ve hükümdarı devirdiler. Dahili harb 1970 senesine kadar sürdü. Kraliyet taraftarları mağlup oldu. Seküler, ırkçı ve modern Kuzey Yemen Cumhuriyeti kuruldu.
Zeydilerden bir grup, bu radikal dönüşümü, kendileri için bir dışlanma gibi göstermişlerdir. Hâlbuki yeni rejimde onlar için herhangi bir dışlama bahis mevzuu olmadığı gibi, idarede söz sahibi olmaya devam etmişlerdir. 1962’den itibaren bütün reisicumhurlar Zeydi olduğu gibi, Ali Abdullah Salih de bir Zeydi idi. Nüfusun p’ini teşkil ettiği hâlde, Sünnilerden hiç cumhurbaşkanı gelmemiştir.
Tıpkı Suriye gibi ekalliyet ekseriyete tahakküm kurmuştur. Bu ise girift tarihî, askerî ve sosyolojik dinamiklere dayanmaktadır. Bir kere Zeydiler asırlarca mıntıkayı elinde tutup idare eden siyasi ve askerî elit sınıfa sahiptir. 1962’ye kadar devlet idaresi, kabile ağları ve askerî teşkilatlanma hususunda Sünni nüfusa kıyasla çok daha organize ve köklü bir müktesebata sahiptir. Ayrıca ordu ve polislerin haylisi Zeydidir. Sünni kanat siyasi ve coğrafi cihetten bölünmüştür. Zeydiler gibi tek bir askerî emir-kumanda zincirine sahip değildir. İran’ın desteği de cabasıdır. Üstelik Zeydiler, ele geçirdikleri yerde katı bir idareyle, halka nefes bile aldırmamakta; devamlı “dış düşman” sloganıyla kitleleri baskı altında tutmaktadır.
1992 yılında karizmatik din adamı Bedreddin el-Hûsî ve onun hitabeti güçlü, vizyoner oğlu Hüseyin Bedreddin el-Hûsî, Zeydi gençleri marjinalleştirmek ve militarize etmek üzere, eş-Şebabü’l-Mümin (Mümin Gençler) hareketini kurdu. İlk başta bu teşkilat, dağ köylerinde yaz kampları tertipleyen, dinî tahsil veren, tarihini öğreten güya kültürel bir sivil cemiyet hareketiydi.
Bedreddin’in İran’a gidişiyle hareket, İran Devrim Muhafızları ile irtibatlı hâle geldi. Aile adını kamufle için Ensarullah (Allah’ın yardımcıları) ismini kullanırlar. 2014’te güya Vehhabi DEAŞ’a karşı harb etmek üzere kurulan İran yanlısı Haşdi Şabi ile arada güçlü maddi ve ideolojik irtibat vardır.
2003 yılında ABD’nin Irak’ı işgal etmesi ve Orta Doğu’ya hoyratça müdahale etmesi, radikal bir dönüm noktası oldu. Hüseyin el-Hûsî, bunu fırsat bilerek, İslam dünyasında kabaran Amerikan ve Batı muhalifi öfkeyi arkasına alarak hareketi hızla politize etti ve paramiliter bir çizgiye çekti. Bugün de Husilerin bütün meydanlarda haykırdığı resmi sloganı (Sarha-Çığlık) hâline gelen şu meşhur beş cümlelik marş o günlerde dağlarda yankılanmaya başladı:
“Allah büyüktür! Amerika’ya ölüm! İsrail’e ölüm! Yahudilere lanet! İslam’a zafer!”
Asırlardır Orta Doğu’da global bir güç olma iddiasındaki İran bu fırsatı kaçırır mı? Bir yandan kuzeyde Irak, Suriye, Lübnan ve........
