Dünyada "kısa mesai" kasırgası ve Brezilya bile kapıyı araladı: 45 saat kâbusu bitiyor mu?
Dünya kuruldu kurulalı insan insana, emek üretime muhtaçtır. Ancak Sanayi Devrimi’nin karanlık bacaları yükseldiğinde, insan yalnızca bir çarkın dişlisi sayıldı. Günde 16 saati aşkın ağır mesailer, insanı yaşatmak için değil, âdeta tüketmek için dizayn edilmişti. O çağlardan günümüze kadar uzanan kadim bir kelam-ı kibar vardır: "İş bitmez, insan biter." Lakin devir değişti. Bedenen ve ruhen yıpranan toplumların geleceğe taşınamayacağını anlayan insanlık, kânun-ı kadîm sayılan katı çalışma saatlerini birer birer terk ediyor; Sadece Avrupa ülkeleri ve gelişmiş ülkeler değil birçok ülke mesainin kısaltılması yönünde adım attı ve atıyor.
Nitekim geçtiğimiz günlerde en son Brezilya da haftalık çalışma saatlerini 44 saatten 40 saate düşüren ve çalışanlara ücret kesintisi yapmadan haftada 2 gün izin hakkı tanıyan anayasa değişikliğini yaptı. Keza artık düstur nettir: "Az olsun, öz olsun; insanı yaşat ki cihan yaşasın."
Gelişmiş dünya, emeğin miktarını değil, niteliğini ve verimini öne çıkaran yeni bir döneme adım attı. Sıra bizde. Bizim çalışanlarımız da fazlasıyla hak ediyor…
TARİHÎ HAKİKATLER VE ÇALIŞMA SÜRELERİ
Tarih boyunca atılan adımlar, insanca yaşama arayışının durdurulamaz bir nehir gibi aktığını kanıtlamaktadır. Dünyadaki başlıca yasal düzenlemeler ve tarihî teyitler bu hakikati gözler önüne serer:
1919 (Milletlerarası Çalışma Teşkilatı-ILO): Günde 8, haftada 48 saat sınırı getirilerek ilk beynelmilel standart çizildi.
1935 (ILO): 40 saatlik çalışma hedefi küresel bir tavsiye kararı olarak benimsendi.
1936 (Fransa): Halk Cephesi reformlarıyla haftalık 40 saatlik çalışma yasal güvenceye kavuştu.
1938 (ABD): Adil Çalışma Standartları Yasası (FLSA) kabul edilerek haftalık sınır 40 saat olarak tescillendi.
1998-2000 (Fransa): Aubry Yasaları ile haftalık çalışma süresi 35 saate çekildi.
2015-2019 (İzlanda): Haftalık 35-36 saatlik uygulama denendi; verimin düşmediği,........
