Otomobil firmalarını ayakta tutan, ıslık çaldıran modeller değil, ulaşılabilen halk arabalarıdır aslında...

Hitler’in kafasında bir volks (halk) wagen (arabası) vardır, Ferdinand Porsche’a ufak tefek ve ucuz bir aile otomobili ısmarlar. “Tospaa” kalitelidir sevimlidir ünü sınırları aşar. Nitekim bir dev olur, İspanyol Seat, Çekoslavak BAZ, TAZ ve Skoda ile Doğu Alman Wardburg’u satın alır, bir eli de Porsche ve Audi’nin sırtında. MAN (Maschinenfabrik Augsburg-Nürnberg) ve Bussing’in sahibidir ayrıca.

Bugatti, Venturi, DS gibi iddialı otomobillere imza atan Fransızlar da Renault 4, Peugeot 104, Citroen 2CV gibi “voiture publique” (halk arabası) ile zemin tutar.

İtalya’da FİAT 500, 126 BIS, Panda, Microlino, Topolino, Autobianchi, Abarth Biposto, İnnocenti ile “outo pubblica” sınıfına oynar...

Evet Alfa Romeo, Ferrari, Lamborghini, Lancia, Maserati ve Pagani gibi alımlı arabaları vardır ama dar sokaklı İtalyan beldelerine ufak tefekler uyar.

Aston Martin, Bentley, Jaguar, Lotus, MG, McLaren, Rover, Range Rover ve Rolls Royce ile tanınan İngiltere dahi Austın Mini, Hillman, Humber, Hunter, Sunbeam, Singer, Vauxhall gibi Public Car (halk arabası) yapar.

Japonya’da Suzuki, Dahiatsu, Toyota, Subaru, Mazda, Nissan, Honda… Hemen hepsi 300-500 CC’lik minik arabalarla çıkar yola ve mutlaka bir halk tipi (kökyö şaryö) bulundurur kenarda.

Amerika’da maraba arabası denince Şevrole gelir akla, büyük ve müsriftir oysa. Küçük (Chevette) yapalım derler tutturamazlar. Dodge Omni, Simca ve Talbot ise Chrysler’in elinde patlar.

PARAYLA DEĞİL SIRAYLA

Komünist rejimler halka (başka şeylerle uğraşmasın diye) bir iş yeri ve ev gösterir, araba almak isteyenleri listeye yazar. Bekleyeceksin, artık ne zaman gelirse sıra. Arabası çıkan birkaç yıl kullanır ve aldığı paradan pahalıya satar.Bizde de öyle değil miydi? Ücreti peşin yatırır beklerdik yıllarca.

Niye? Gümrük yüksek, talep fazla!

Düşünün sıfır arabada koltuk kafalığı, sağ ayna, radyo teyp bulunmaz. Bırakın otomatik vitesi, klimayı, şipidakı, paspası bile yoktur, bayiden çıkarır çekersin parçacıya..

Demirperde ülkeleri şehircilikte iddialıdır güya. Toprak devletin, bina devletin. Ona buna arsa satmaz inşaat yaptırmaz. Gelgelelim sosyal bloklar da aslanın ağzında. Eğer parti çalışmalarına katılıyorsan öne geçebilirsin, hatta Daça (bahçeli havuzlu ve yüksek duvarlı malikane) sunarlar sana.

Şekilsiz apartmanlarda 30-40 metrekarelik daireler vardır, tuvalet banyo ortaktır komşularla, sabah kırk kişi kenef kuyruğunda. Kimse mal sahibi değildir ve kimse sahip çıkmaz binaya. Tavan akıyormuş, şebeke sızdırıyormuş, sıvalar patlamış kimin umurunda? Dar, kasvetli, bakımsız mekânlardır sonunda.

Arabayı ise bilerek isteyerek basit tutar, döşemeleri muşamba ve plastik pandizot ile kaplar baştan........

© Türkiye