menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Bahçeli’nin yolu: Milliyetçilikte rota değişikliği mi?

55 0
06.11.2026

Milliyetçilik, üniversitelerde okutulan siyasal ideolojiler kitaplarında genellikle liberalizm, sosyalizm ve muhafazakârlıkla birlikte ele alınır. Ancak, milliyetçiliğin liberalizm veya sosyalizm ölçüsünde gelişmiş bir ideoloji olduğunu söylemek zor. “Nationalism” kelimesinin sonundaki “izm” eki ideoloji çağrışımı yapsa da milliyetçilik daha çok başka ideolojilerle birleşebilen, onlardan çeşitli unsurlar alabilen bir “ideolojimsi” görünümündedir. Bunun önemli bir sebebi, milliyetçiliğin ayrıntılı bir ekonomi teorisi, hukuk teorisi veya kapsamlı bir toplum modeli üretmekten ziyade esas olarak “millet” kavramını siyasi düşüncenin merkezine yerleştirmesidir.

Bununla beraber milliyetçiliğin dayanıklılığı dikkat çekicidir. Sosyalizmin yirminci yüzyılın sonunda uğradığı büyük prestij kaybına rağmen milliyetçilik dünyanın hemen her bölgesinde yaşamaya devam ediyor. İnsanların bir topluluğa ait olma ihtiyacı, ortak tarih, dil, kültür ve kader duygusu milliyetçiliğin güçlü toplumsal kaynaklarını oluşturuyor. Bu bakımdan milliyetçilik, teorik bakımdan liberalizm kadar gelişmiş olmasa bile, siyasi hayatta ondan çok daha kolay mobilize edici bir güç olabiliyor.

Milliyetçiliğin problemi ise milletin nasıl tanımlandığında ortaya çıkıyor. Millet vatandaşlık, ortak siyasi aidiyet ve birlikte yaşama iradesi üzerinden tanımlanırsa milliyetçilik daha kapsayıcı olabilir. Fakat milletin merkezine ırk yerleştirilirse iş değişir. “Biz”i biyolojik veya etnik saflık üzerinden tarif........

© Türkiye