Çin Ordusunda ve Siyasetinde Deprem

2012’den beri ülkeyi yöneten 73 yaşındaki Xi Jinping’in ordunun üst kademe tasfiyesi, dikkatleri Çin’in iç siyasetine çekmiştir. Kendisini devlet başkanlığına taşıyan önceki başkan Hu Jintao’yu kongre salonundan yaka-paça attıran Jinping’in üst düzey görevlileri bir şekilde tasfiyesi sıkça görülmeye başlandı. Liderlerin zaman içinde kadrolarını yenilemesi normal olduğu halde bir dönem en önde olanın onur kırıcı bir şekilde uzaklaştırılması, tek adam rejimlerinin ortak özelliklerindendir. Bununla beraber orduda en çok güvendiği, 68’inde iken yaş haddinden emekli olması gerektiği halde görev süresini uzattığı, parti kongresinde askeri üniformasıyla yanından ayırmadığı, Çin’in ikinci kişisini ve diğer komutanları disiplinsizlik, casusluk, darbe girişimi gibi ağır cezalık suçlamalarla tasfiye etmesi, kapalı toplum olarak Çin’de dahi alışık olunmayan uygulamalardandır. Halbuki daha önce üst düzey görevliler sessizce kenara çektirilmiş, unutturulmuştu.

Diktatörlerin etrafındakilere gittikçe artan güvensizliği, en sadık dava arkadaşlarını zindanlarda çürütmelerinin siyasi tarihte oldukça fazla örneği bulunmaktadır. Stalin, Kremlin’e yerleşerek ölümüne kadar dünyanın en büyük devletinin başında kalmasını, devletin her biriminde tek söz sahibi olmasıyla paralel olarak gerçekleştirmiştir. Parti, ordu ve istihbarat, bu süreçte temel araçlar olup bu birimlerdeki sadakat, kendi geleceğinin de garantisi olmuştur. NKDV’nin başına getirdiği Beria, Stalin’in işaretiyle nice yoldaşları kurşuna dizdirmiş veya Sibirya’da çürütmüştür. II. Dünya Savaşı çıktığında orduda tecrübeli komutan kalmamıştır. Son gelişmelerden sonra Çin ordusu için de tecrübeli general kalmadığı değerlendirmesi yapılmaktadır. Tasfiyeler devam ederken Stalin’in şüphe kompleksinden çıldırdığı veya Beria tarafından zehirletildiği rivayetleri vardır. Beria’nın zehirlettiği iddiası güçlü olup kankası Kruşçev devletin başına geçince zehirleme suçlamasıyla Beria kurşuna dizilmiştir.

Komünist Partisi, Çin’in tek yönetici kurumu olup idari ve ekonomik birimler gibi ordu da partinin kontrolündedir. Çin ordusu, parti ordusu olduğu halde son gelişmelerle kişi (Jinping) ordusu haline gelmiştir. Kurullar, heyetler, bürolar ile Çin’de idare ve denetim sistemi oldukça karmaşık olup ordu (PLA: Halk Kurtuluş Ordusu), 7 kişiden oluşan Merkezi Askerî Komisyonu’na bağlıdır. Bunun yanında doğrudan Jinping’e başlı başka silahlı birimler de bulunmaktadır. Jinping aynı zamanda bu komisyonun başkanı olup bir anlamda genel kurmay........

© Turkish Forum