Rusya-Ukrayna Savaşı'nın ardından Avrupa güvenlik mimarisi köklü bir değişim ve dönüşüm sürecine girmiştir. Uzun yıllar boyunca ekonomik refahı ve siyasi entegrasyonu önceleyen Avrupa ülkeleri, bugün yeniden sert güç, askeri kapasite ve caydırıcılık kavramlarıyla yüzleşmek zorunda kalmıştır. Bu yeni dönemin en hassas bölgelerinden biri ise Baltık coğrafyasıdır.

Bugün Estonya, Letonya ve Litvanya yalnızca üç küçük Avrupa ülkesi olarak değerlendirilmemelidir. Baltık ülkeleri, NATO ile Rusya arasındaki stratejik fay hattının tam merkezinde yer almaktadır. Ukrayna'da başlayan savaşın ardından Avrupa'nın güvenlik kaygılarının kuzeye kaymasının temel nedeni de budur.

Ancak Baltık meselesini anlamak için yalnızca günümüze bakmak yeterli değildir. Moskova'nın bölgeye bakışını şekillendiren tarihsel hafızayı da doğru okumak gerekir.

Rus devlet aklı açısından Baltıklar sıradan bir coğrafya değildir. Çarlık Rusyası döneminden itibaren Baltık Denizi'ne erişim, Rusya'nın Avrupa ile bağlantısının temel unsurlarından biri olarak görülmüştür. Rusya'nın Avrupa'ya açılan penceresi olarak tanımlanan Baltık bölgesi, yüzyıllar boyunca Rus jeopolitiğinin merkezinde yer almıştır.

Sovyetler Birliği döneminde Estonya, Letonya ve Litvanya doğrudan Moskova'nın kontrolü altındaydı. Rusya için bu bölge stratejik derinliğinin bir parçasıydı. Sovyetler Birliği'nin dağılmasıyla birlikte Baltık ülkelerinin bağımsızlıklarını kazanması ve ardından NATO ile Avrupa Birliği'ne katılması, Moskova tarafından hiçbir zaman sıradan bir gelişme olarak değerlendirilmemiştir.

Bugün Rus stratejik düşüncesinde Baltıklar hâlâ “yakın çevre” anlayışının önemli bir parçası olarak görülmektedir. Bu nedenle Kremlin, NATO'nun bölgedeki askeri varlığını kendi ulusal güvenliğine yönelik doğrudan bir tehdit olarak algılamaktadır.

İşte Avrupa'nın güvenlik kaygılarının temelinde de bu tarihsel gerçek yatmaktadır.

Rusya'nın Kaliningrad bölgesindeki askeri........

© Türkgün