Suriye’de patlak veren iç savaşın ardından yalnız binalar değil, yüzyılların kültürel mirası olan Türk-İslam izleri de silinmenin eşiğine geldi. İşte Halep’te yitip giden o değerlerden biri, Bayram Baba’nın hatırası ve tekkesidir. Bayram Baba Tekkesi’ni, BAAS Rejimi 1982’de yol genişletme bahanesiyle yıktı.

Peki Bayram Baba kimdir? O, Ahmed Yesevî’nin izinden giden bir Türk sûfisiydi. Bayram Baba, Horasan’dan Halep’e gelip şehrin kenarındaki bir mağaraya yerleşti. O’nun himayesindeki yoksullar, Bayram Baba’nın cömertliğine ve gösterdiği kerametlere şahit oluyorlardı. Halk, bu gizemli Türk dervişine gönülden bağlandı. Bayram Baba, bayram günlerinde mağarasının önünde kocaman kazanlarla helva pişirip halka dağıtırmış. Gelen kişi sayısı ne kadar fazla olursa olsun, Bayram Baba’nın helvası asla tükenmez, herkese yetermiş. İşte bu cömertlik ve bereket numunesi, Bayram Baba’yı Halep ahalisi nezdinde aziz kıldı.

Bayram Baba, 1362 yılında Hakk’a yürüdü. Vasiyeti üzerine, inzivaya çekildiği o mağaranın yanı başına defnedildi. Kısa sürede mezarı ziyaretgah haline gelen bu mütevazı kabre, hayırsever Halep halkı tarafından kubbeli küçük bir türbe inşa edildi. Bayram Baba’nın türbesinin kapısında “Kutbu’l-arifîn Bayram Baba bin Ahmed Yesevî bin Yusuf el-Hemedânî’nin türbesidir” ibaresi yer alıyordu. Bu ifade, Bayram Baba’nın manevî soy kütüğünü Horasan’dan getirip Halep’e diktiğinin adeta taşlara kazınmış ilanıydı.

Akkoyunlu hükümdarı Uzun Hasan 1470 yılında Halep’e geldiğinde ilk iş Bayram Baba’nın türbesini ziyaret etti, huzurunda Kur’ân okudu. Gönüllerde sultan olan bu Türk velîsine lâyık bir dergah kurulmasını isteyen Uzun Hasan, Bayram Baba’nın mezarı........

© Türkgün