Orta Doğu'da su kıtlığı yoğunlaşırken, nehrin yukarısında bulunan Türkiye ile aşağısında bulunan Irak arasında Fırat ve Dicle nehirleri konusunda uzun süredir devam eden anlaşmazlık yeniden gündeme geldi. Irak, Türkiye'yi nehrin akışını kısıtlamakla suçlarken, Türkiye ise hakları dahilinde ve iyi niyetle hareket ettiğini savunuyor.

2024 yılında, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Irak ziyareti sırasında su işbirliği konusunda bir çerçeve anlaşması imzalanmasıyla bir dönüm noktası yaşandı ve bu, tarihi 2025 anlaşmasının yolunu açtı.

Yasal olarak Ankara, “eşit ve makul kullanım” ilkesini vurgulamaktadır. Türkiye'nin politikası, iki nehri bütünsel olarak yönetilmesi gereken tek ve birbirine bağlı bir havza olarak ele almaktadır. Özellikle, Irak ve Suriye geçmiş on yıllarda Türkiye'ye karşı bazı terör hareketlerini desteklemiş olsa bile, Ankara suyu silah olarak kullanmaktan kaçınmış ve nehirlerin akışını sürdürerek diyaloga olan iyi niyetli bağlılığını vurgulamıştır.

Veriler, Türkiye'nin komşularını mahrum bırakmadığı iddiasını desteklemektedir. Türkiye, Fırat-Dicle nehirlerinin toplam akışının yaklaşık `'ını sağlar, ancak sadece )'unu kullanır, bu da aşağı havzaya önemli miktarda su salındığını gösterir. Irak ise yaklaşık 6'lık bir katkı sağlıyor (esas olarak Dicle nehrinin kolları aracılığıyla), ancak tarihsel olarak nehir sularının �'lik büyük bir kısmını talep ediyordu. Sadece Fırat nehrinde Türkiye suyun yaklaşık �'ını sağlarken, Irak esasen %0 katkı sağlıyor, ancak Irak bir noktada Fırat nehrinin akışının e'ine kadarını talep etti. Bu tür beklentiler gerçeklikten uzaktı zira yıllardır, üç ülkenin talep ettiği toplam hacim, nehirlerin gerçek verimini %'in üzerinde aşıyordu. Ankara, barajlarının sel kontrolü ve elektrik üretimi yoluyla bölgeye fayda sağladığını ve Türkiye'nin aşağı havzaya sürekli olarak yeterli miktarda su salıverdiğini, hatta kuraklık yıllarında mümkün........

© Türkgün