DESTEK ARTTI, ÇİFTÇİ KAZANDI MI?

Tarım ve Orman Bakanlığı tarımsal destekleri güncelledi.İlk bakışta rakamlar güzel.

2026 üretim yılı için dekara 310 lira olarak belirlenen destek katsayısı 367 liraya çıkarıldı. Buğday, arpa ve dane mısırda temel destek ile planlı üretim desteğinin toplamı 806 liradan 954 liraya; ayçiçeği, soya, kanola ve kuru fasulyede 930 liradan 1.101 liraya; pamukta 1.395 liradan 1.652 liraya yükseltildi.

2027 için ise katsayı 442 lira. Buğday, arpa ve mısırda 1.149 lira, yağlı tohumlarda 1.326 lira, pamukta 1.989 lira destek öngörülüyor. Nohut ve mercimekte ise 2027 rakamı 1.326 liraya çıkarılıyor. Hayvancılıkta buzağı desteği 1.400 liradan 2 bin liraya, kuzu-oğlak 300 liradan 430 liraya, çoban desteği 81 bin liradan 116 bin 100 liraya yükseltildi. 

Peki çiftçi gerçekten yüzde 20, yüzde 40, yüzde 50 daha fazla mı desteklenmiş oldu?

İşte mesele burada başlıyor.Çünkü tarımda rakamı nominal olarak artırmak başka, çiftçinin satın alma gücünü artırmak başka şeydir.

DESTEK ARTIYOR, MALİYET YERİNDE Mİ DURUYOR?

TÜİK’in son verilerine göre Ağustos 2026’da tüketici enflasyonu yıllık yüzde31,51. Gıda ve alkolsüz içeceklerde yıllık fiyat artışı yüzde 33,79. Yurt içi üretici fiyatları yüzde 27,95 artmış durumda. Tarımın doğrudan cebine dokunan Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi ise haziran itibarıyla yıllık yüzde 32,06 artış gösteriyor. 

Şimdi bu rakamları desteklerle yan yana koyalım.

2026 için destek katsayısının 310 liradan 367 liraya çıkarılması yaklaşık yüzde 18,4artış demek.Buğday, arpa ve mısır desteğinin 806 liradan 954 liraya çıkarılması da yaklaşık yüzde 18,4.Pamukta artış yine yaklaşık aynı seviyede.Yani Bakanlık mevcut yılın desteklerini yukarı yönlü revize ederek önemli ve doğru bir müdahale yapıyor; ancak destek artış oranı, bugün ölçülen yüzde 32 civarındaki tarımsal girdi enflasyonunun altında kalıyor.Başka bir ifadeyle:Destek miktarı artıyor ama desteğin satın alma gücü aynı oranda artmıyor.Burada iki gerçeği birbirinden ayırmamız gerekiyor.

Birincisi;bakanlığın yıl içinde “rakamı bir kere açıkladık, artık değiştiremeyiz” demeyip artan maliyetleri görerek güncelleme yapması doğrudur.

İkincisi; güncellemenin seviyesi maliyet artışının gerisinde kalıyorsa çiftçinin gerçek kaybını tamamen telafi ettiğini söylemek de mümkün değildir.

2025’TEN 2026’YA BAKINCA TABLO DAHA OLUMLU

Bir başka hesap daha var.Destek katsayısı 2025 üretim yılında 244 liraydı. Güncellenmiş 2026 rakamı 367 lira.Bakanlığın hesabıyla artış........

© Türkgün