menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çiftçi üretiyor, borç büyüyor

14 0
16.09.2026

Değerli okuyucularım,

Bugün sizlere bu ülkenin gerçek üreticilerinden, toprağı ekip biçen ama ne yazık ki ürettiği hâlde her geçen gün biraz daha yoksullaşan çiftçilerimizden bahsetmek istiyorum.

Anadolu’nun hangi köyüne giderseniz gidin benzer hikâyelerle karşılaşırsınız.

Çiftçi daha tohumu toprağa atmadan borçlanmaya başlıyor. Tohumunu, gübresini, ilacını alacak; traktörüne mazot koyacak, tarlasını sulayacak, işçisini çalıştıracak. Bunların hiçbiri bedava değil.

Sonra aylarca emek verecek.

Kuraklık olacak mı, don vuracak mı, dolu yağacak mı diye gökyüzüne bakacak. Ürünü kurtardığında bu defa başka bir endişe başlayacak:

Acaba ürün para edecek mi?

İşte çiftçinin asıl dramı burada başlıyor.

Türkiye, geniş tarım arazilerine ve önemli bir üretim potansiyeline sahip. Ancak ne yazık ki çiftçilerimiz artık ürettikçe kazanmak yerine ürettikçe borçlanır hâle geldi.

2026 yılında birçok üründe verim ve rekolte artmasına rağmen üreticinin cebine aynı ölçüde para girmedi. Üzümde, limonda, fındıkta, buğdayda, mercimekte, nohutta ve domateste çiftçi beklediği kazancı elde edemedi.

Ürün var, bereket var ama üreticinin yüzü gülmüyor.

Çünkü çiftçinin ürettiği ile tüketicinin satın aldığı fiyat arasında artık kabul edilemeyecek bir uçurum oluşmuş durumda.

Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin Ağustos 2026 verilerine bir bakalım.

Üreticide kilosu 10 lira olan limon markette 84 lira 84 kuruşa satılmış. Üretici ile market arasındaki fark yüzde 748’i aşmış. Üreticide 10 lira 66 kuruş olan havuç markette 51 lira 20 kuruşa, 18 lira 75 kuruş olan elma ise 89 lira 60 kuruşa kadar çıkmış. Aynı ay üretici fiyatı domateste yüzde 7,5, patateste yüzde 24,2, kuru soğanda yüzde 54,5, limonda ise yüzde 75 gerilemiş.

Tarlada kazanmayan çiftçi, markette pahalıya alan vatandaş... Peki bu işten kim kazanıyor?

Üretici mutsuz, tüketici mutsuz.

Bir tarafta ürününü maliyetine dahi satmakta zorlanan çiftçi, diğer tarafta pazara gittiğinde........

© Toplumsal