Sanayi devriminin karanlık fabrikalarında doğan sendikalar, aslında modern dünyanın en büyük toplumsal kazanımlarından birinin adıdır. İşçilerin tek başlarına hiçbir güce sahip olmadığı bir çağda, birlikte hareket etmenin ve dayanışmanın örgütlü biçimi olarak ortaya çıktılar. Çalışma saatlerinin insanlık dışı boyutlara ulaştığı, çocukların fabrikalarda çalıştırıldığı, iş güvenliğinin neredeyse hiç olmadığı bir dönemde işçiler bir gerçeği fark ettiler: Birey olarak güçsüzdüler ama birlikte olduklarında bir toplumsal güçtüler.

İşte sendika bu farkındalığın kurumsallaşmış halidir.

Bugün dünyada sekiz saatlik çalışma günü, hafta sonu tatili, yıllık izin, iş güvenliği standartları ve toplu sözleşme hakkı gibi birçok kazanım varsa, bunların hiçbiri kendiliğinden ortaya çıkmamıştır. Bunların tamamı, uzun ve çoğu zaman bedeli ağır olan sendikal mücadelelerin ürünüdür.

Sendika; yalnızca bir meslek örgütü değildir.

Sendika; emeğin kolektif iradesidir.

Bu yüzden sendikalar, tarih boyunca iktidarları ve sermayeyi rahatsız eden kurumlar olmuşlardır. Çünkü sendika, düzenin içinde konforlu bir yer arayan değil; gerektiğinde düzeni sorgulayan bir örgütlenme biçimidir.

Türkiye’de sendikacılığın kökleri de oldukça eskiye dayanır. Osmanlı’nın son döneminde başlayan işçi örgütlenmeleri, Cumhuriyet’in ilk yıllarında sınırlı bir alan bulmuş; gerçek anlamda sendikal hakların gelişimi ise 1961 Anayasası ile mümkün olmuştur. Grev ve toplu sözleşme hakkının tanınmasıyla birlikte Türkiye’de sendikal hareket güçlenmiş, emek mücadelesi toplumsal hayatın önemli aktörlerinden biri haline gelmiştir.

O dönem sendika demek; mücadele demekti.

Sendika demek; bedel ödemek demekti.

Ancak zamanla sendikalar büyüdü, kurumsallaştı, bürokratikleşti. Kurumlar büyüdükçe bazen mücadele ruhu küçülür. İşte sendikacılığın modern krizlerinden biri de tam burada başlar.

Bugün Türkiye’de sendika sayısı oldukça fazladır. Neredeyse her meslek........

© Tigris Haber