Prof. Dr. Barış Doster

Dış politika, doğası gereği, çok fazla, çok farklı ve çok çeşitli alanları besler ve onlardan beslenir. Çok ve çeşitli girdileri olan bir alandır. Coğrafyadan tarihe, ekonomiden istihbarata, askeri güçten kamu diplomasisi, yaygın ifadeyle yumuşak güç unsurlarına kadar pek çok konu başlığıyla birlikte incelenir çünkü dış politika.

Devletin kapasitesi, yani devletin ölçeği, diğer ifadeyle güç unsurlarının toplamı (siyasi, iktisadi, askeri ve yumuşak güç unsurlarıdır bunlar) dış politikada belirleyicidir. Coğrafya dış politikada belirleyicidir. Ticari ilişkiler dış politikada belirleyicidir. Eğer varsa, başka ülke veya ülkelere enerji bağımlılığı dış politikada belirleyicidir. Bu dört unsura rağmen, dış politika yapılamaz.

Dahası var. Bir ülkenin kapasitesi, ölçeği, bugünden yarına, akşamdan sabaha yükselmez. Planlama gerekir. Ulusal uzlaşı gerekir. Zaman gerekir. Hazırlık gerekir. Bunlar da yetmez. Bölgesel ve küresel ortamın, konjonktürün, uluslararası düzlemin de buna elvermesi gerekir. Müttefiklerin ve hasımların tutumu da önemlidir elbette.

Çünkü uluslararası ortam, doğası gereği karmaşıktır. Çelişkinin, kargaşanın, çatışmanın, gerilimin yoğun olduğu bir ortamdır. Benzetmek gerekirse, dış politikanın sürücü koltuğundaki kişi, yolda dilediği gibi hız yapan bir şoför değildir. Unutmaması gerekenler vardır, uymak zorunda olduğu kurallar vardır, kırmızı ışıklar vardır, arkadan hızla gelen araçlar vardır, önde giden kamyon vardır,........

© Tanyeri Haber