menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Yapay zekâ ajanlarının tahrifatı ve önlemler

21 0
22.03.2026

Geçen hafta, Harari’nin bir konferansından yola çıkarak, YZ (Yapay Zekâ)’nın dünyanın geleceği üzerinde yapacağı etkileri yazmıştım. Bu yazının devamı olarak YZ’nın yaratacağı bazı tahriratları ve çözüm önerilerini tartışmaya açmak istiyorum. Ancak şunu da peşinen belirteyim; ben YZ konusunda karamsar cephede değil tüm yazılarıma rağmen iyimser cephedeyim…

Yazılarımı okurken, YZ ile ilgili yorum ve önerilerimi dijital teknolojilerden bağımsız olarak düşünmeyin. Her ikisi de birbiri ile sebep-sonuç ilişkisi içinde gelişen, birbirinin gelişimini tetikleyen olgulardır.

YZ’nın tahrifatını anlamak için önce, pek çok kez yazılmış olan sosyal medya ilişkilerimizden başlayalım:

Sosyal medyada yaptığımız her paylaşım ile yaşam biçimimiz, alışkanlıklarımız, karakterimiz, duygularımız, mutlu ve mutsuz olduğumuz her şey hakkında çok özel bilgilerimizi paylaşmış oluyor. Sosyal medya giderek bizi, bizden daha iyi tanır hale geliyor. Bundan dolayı da bizleri yönlendirme, manipüle etme gücünü elde etmiş oluyor.

Sosyal medya uygulamaları bizleri sadece paylaşımlarımız vasıtasıyla da takip etmiyor; çok çeşitli yöntemlerle her hareketimizi takip ediyor. Örneğin pek çok uygulamayı indirdiğinizde, sizden takip izni istiyor. Pek çok kişi de bu izni kolaylıkla veriyor. “İndirdiğim bu uygulamanın, benim nereye gittiği ile ne ilgisi var” sorusunu ise kendimize sormuyoruz. Navigasyon gibi bazı uygulamalara bu izni vermek ise zorunlu tutuluyor, aksi takdirde o uygulamayı kullanamıyorsunuz. Bu izni bir kere bir uygulamaya verdiğinizde zaten YZ bu bilgiyi ajanları ile paylaşıyor.

Bunun haricinde, telefonunuzun mikrofonu ve kamerası YZ için bulunmaz bir nimet. Hani arkadaşlarınızla bir konuda konuştuğunuzda, hemen o konu ile ilgili reklamlar sosyal medyanız da önünüze çıkınca şaşırıyorsunuz ya, işti o telefonunuzun mikrofonun açık olmasından kaynaklanıyor. Pek çok uygulamaya da mikrofonunuza erişim izni verdiğinizden rahatça dinleniyorsunuz.

Peki uygulama bu konuşmalardan sizin ilgi alanınızı nasıl çıkartıyor?

Sosyal medyada reklam yapmak isteyen firmalar, ürünleri ile eşleşecek bir kelimeler listesi (Key Words) hazırlıyorlar. Sizin konuşmalarınızda bu kelimelerden biri geçiyorsa sizi potansiyel müşteri olarak belirleyip, reklam bombardımanına başlıyorlar. Bu kelimeyle ilgilenen tüm firmalara bilginiz gidiyor ve en çok ödeyenden başlamak üzere bu firmaların reklamlarına maruz kalıyorsunuz.

Bu uygulamayı, ülkelerin istihbarat servisleri ve siyasi partileri........

© T24