menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Borçlanma araçlarının çeşitliliği ve riskin yeniden dağılımı

22 0
15.04.2026

Kamu borç yönetiminde şeffaflığın arttırılmasını ve performansa dayalı borçlanmanın asgari maliyet ve makul bir risk seviyesinde gerçekleştirilmesini sağlamak için Hazine, 2004 yılında “Stratejik Ölçüt” uygulamasına başladı. Söz konusu yaklaşımda; borçlanmanın ağırlıklı olarak TL cinsinden, sabit faizli ve uzun vadeli borçlanma araçlarıyla gerçekleştirilmesi ve TL cinsinden değişken faizli senetler ile dövize endeksli/döviz cinsi senetlerin payının azaltılmasıyla borcun döviz kuru, faiz ve likidite risklerinin minimize edilmesi amaçlanmıştı.

2010’lu yılların ortalarına kadar bu çerçeve görece başarıyla uygulandı ve iç borç stokunun kompozisyonunda riskleri sınırlayan bir yapı tesis edildi (Bkz Grafik).

Ancak Hazine, Stratejik Ölçütlerde 2018 yılı sonlarına doğru değişikliğe gitti. Bu yeni yaklaşım “piyasa çeşitliliğinin sağlanması amacıyla uluslararası piyasalarda ABD Dolarının yanında diğer döviz cinslerinden de ihraç yapılması”nı içeriyordu.

Yeni stratejik ölçütlere uygun olarak borçlanma araçları çeşitlendi. Buna göre;

TL Cinsi Kira Sertifikasını (sukuk) 2012’de ihraç programına alan Hazine, 2017 yılında Altına Dayalı Kira Sertifikası ile Altın Tahvili ihracına başladı. 2018 yılında kira sertifikalarının arasına Avro Cinsi Kira Sertifikasını ve 2020 yılında da ABD Doları Cinsi Kira Sertifikasını kattı. 2018 yılının sonlarına doğru ABD Doları Cinsi Devlet Tahvili ve Avro Cinsi Devlet Tahvili ihraç etmeye başladı.

Borçlanma araçlarının bu şekilde çeşitlenmesini, yastık altındaki altınların ekonomiye kazandırılmasını, yatırımcı tabanının genişletilmesini, para birimlerinin çeşitlenmesini ve katılım bankacılığı üzerinden yeni yatırımcı segmentine ulaşılmasını sağlayacak rasyonel bir hamle olarak lanse edildi. Ancak sonuçta borçlanma araçlarının çeşitliliği iç borç stokunun döviz-faiz yapısını kökten değişikliğe uğrattı.

Borçlanma araçlarının çeşitliliğine faiz riski üzerinden bakalım: Küresel kriz döneminde sabit........

© T24