ANKARA’NIN NAZARINDA TALAT-ENVER PAŞA FARKI
Son dönem siyasi tarihimizin önemli isimlerinden birisi hiç şüphesiz ki Talat Paşadır. Ona mümasil olmasa da yaşanan siyasi ve askeri hadiselerde rol oynamış diğer bir dizi isim de söz konusudur. Cemal Paşa, Cemal Paşa’nın Yaveri Süreyya ve Nusret Beyler, Cemal Azmi Bey, Bahaeddin Şakir Bey sair isimlere göre farklı bir hususiyete sahip olmuştur. Zira bu isimlerin hepsi Birinci Dünya Savaşı sonrasında Türkiye haricinde Ermeni suikastçıları tarafından öldürülmüşlerdir. Zikri geçen isimlerin her biri önemli olmakla birlikte Talat Paşa ayrı bir öneme haizdir.
Talat Paşa, kimine göre çingene, kimine göre Pomak kökenli soyunu bir tarafa bırakırsak, memuriyet hayatına posta memuru olarak başladı.
Jön Türk düşüncesinden genç yaşta haberdar oldu. Gizli ve kirli işlere karıştı. Hapse mahkûm edildi. Affedildi. Postacılığa devam etti. İtalyan Obediyası’na bağlı Macedonia Risorta mason locasına girdi. Bektaşilik tarikatı ile ünsiyet içerisinde oldu. Osmanlı Hürriyet Cemiyeti adını alan örgütün kurulmasında yer aldı ve akabinde merkezi Paris’te bulunan ve adı sonrada İttihat ve Terakki olarak değişen teşkilâtın kâtibi olarak görevlendirildi. Bahaeddin Şâkir Bey ile beraber bu örgütün teşkilatlanmasını denetleyen iki kişiden biriydi. 1908 ve 1909 askeri hareketlerinde ve Sultan İkinci Abdülhamid’in tahttan indirilmesine rol aldı.
Paşa ayrıca 1909 yılında kurulan Hür ve Kabul Edilmiş Masonlar Büyük Locası’nın ilk büyük üstadı olarak görev yaptı. İçişleri ve Başbakanlık gibi önemli görevler ifa etti.
Talat Paşa, İttihat ve Terakki Cemiyetinin en önemli figürlerinden biri hâline gelen Enver ve Cemal Paşa ile birlikte Osmanlı Devleti’nin kaderini belirleyen önemi bir siyasetçi oldu. Ancak kaderine hükmettiği Osmanlı Devleti Birinci Dünya Savaşı’nda mağlup olunca diğer İttihatçılar ile birlikte o da yurtdışına kaçtı. Siyasi çalışmalarına devam ettiği Berlin’de bir Ermeni suikastçı tarafından öldürülmek suretiyle hayata veda etti.
Ermeni komitelerinin özellikle tehcir kararında etkili olan devlet adamları ve yakınlarına yönelik terör........
