Dünyada ve Türkiye’de küresel ısınmanın artmasıyla birlikte son yıllarda artan orman yangınları, yalnızca yanan ağaçlar ve kaybedilen doğal alanlarla değil; ekonomik zararlar, ekolojik tahribat ve yerleşim alanlarını tehdit eden sonuçlarıyla da gündemdeki yerini koruyor. Türkiye’de geçtiğimiz hafta 314 orman yangınına müdahale edildi. Peki orman yangınlarının en büyük çıkış nedeni ne? Yangınlarda en sık karşılaşılan hatalar ne? Mevcut önlemler ve cezalar yeterli mi?

Dr. Suat Keten, Sputnik Türkiye’ye konuştu.

"Soru 'nasıl söndürürüz?' değil, 'nasıl engelleriz' olmalı"

Dr. Suat Keten,Türkiye’nin artık yangınları söndürmeye odaklanan anlayıştan çıkarak, yangın çıkmadan önce riskleri yöneten yeni bir sisteme geçmesi gerektiğini söyledi. Keten’e göre Türkiye’nin karşı karşıya olduğu sorun yalnızca bir afet yönetimi değil, çok disiplinli bir risk yönetimi meselesi:

Türkiye'de her yaz aynı görüntülerle karşılaşıyoruz. Yangın söndürüldüğünde ise geride yalnızca yanan hektarlar değil; ekolojik kayıplar, ekonomik zararlar, yerleşim alanları üzerindeki tehdit ve toplumda büyük bir endişe kalıyor. Fakat her yangından sonra aynı soruyu yeniden sormamız gerekiyor: Biz yangını söndürmeye mi çalışıyoruz, yoksa yangının çıkmasını önlemeye mi? Bugün artık bu sorunun cevabını değiştirmek zorundayız.

“Çünkü Türkiye'nin orman yangını problemi yalnızca bir “söndürme” problemi değildir. Bu problem; insan davranışları, iklim değişikliği, kırsal faaliyetler, arazi kullanımı, enerji altyapısı, denetim, güvenlik, istihbarat, erken uyarı ve teknolojinin birlikte ele alınmasını gerektiren çok boyutlu bir risk yönetimi problemidir.”

© Diego Radamesİspanya'da orman yangınları

İspanya'da orman yangınları

© Diego Radames

‘Yangınların yüzde 90’ı insan kaynaklı’

Türkiye’de meydana gelen orman yangınlarının büyük bölümünün insan faaliyetlerinden kaynaklandığını belirten Dr. Suat Keten, ihmal, dikkatsizlik ve kasıt kadar nedeni belirlenemeyen yangınların da ciddi bir sorun oluşturduğunu ifade etti:

Türkiye'de orman yangınlarının yaklaşık yüzde 90'ının insan faktörüyle bağlantılı olması, bu gerçeği açık biçimde ortaya koymaktadır. İhmal ve dikkatsizlik, kazalar ve kasıt önemli bir yer tutarken, nedeni belirlenemeyen yangınların oranının da yüksek olması ayrıca düşündürücüdür.

'Nedeni doğru belirlemezsek, aynı hatayı yaparız'

Yangının çıkış nedeninin belirlenememesinin yeni yangınların önlenmesini zorlaştırdığına dikkat çeken Keten, teknik ve adli inceleme kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini söyledi:

“Çünkü bir yangının “meçhul” olarak kalması, o yangının doğal nedenlerle çıktığı anlamına gelmez. Tam tersine, her meçhul yangın bize şu soruyu sordurmalıdır: Yangının gerçek çıkış........

© Sputnik Türkiye