Sosyal medyada son dönemde yayılan ‘80’ler fotoğraf akımı’, kullanıcıların yüz fotoğraflarını yapay zeka uygulamalarına yükleyerek nostaljik görüntüler oluşturmasını sağlıyor. Ancak birkaç saniyelik eğlence için paylaşılan bu fotoğraflar, biyometrik veri güvenliği, kişisel verilerin işlenmesi ve deepfake tehlikesi gibi riskleri de beraberinde getirirken dün de sektörden dikkat çeken açıklamalar geldi. Yapay zeka şirketlerinden birinde çalışan bir araştırmacı teknoloji şirketlerinin kontrol edemeyecekleri sistemler geliştirmek için giderek hızlanan bir yarışa girdiğini savunarak şirketten ve sektörden ayrılma kararı aldığını açıkladı. Çalışan kendi kendini geliştirebilen yapay zeka sistemlerinin insanlığın kontrolünden çıkabileceği uyarısında bulundu. Marmara Üniversitesi İletişim Fakültesi Görsel İletişim Tasarımı Anabilim Dalı Başkanı ve Dijital İletişim Araştırmacısı Prof. Dr. Ali Murat Kırık ise yapay zeka sistemlerinin risklerine değinerek yüklenen yüz fotoğraflarının analiz edilebildiğine dikkat çekti.

‘Şifre değiştirilebilir ama yüz değiştirilemez’

Dijital İletişim Araştırmacısı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, göz ve kaşların konumu, burun ve ağız yapısı, çene hattı ve yüzün genel oranları gibi unsurların yapay zeka sistemleri tarafından işlenebileceğini ifade etti. Fotoğrafın kalitesi, açısı ve çözünürlüğü arttıkça yüzün daha ayrıntılı biçimde analiz edilmesinin mümkün hale geldiğini belirten Kırık, asıl riskin ise farklı kaynaklardan elde edilen verilerin bir araya getirilmesiyle ortaya çıkabileceğini söyledi:

“Bir yüz fotoğrafı, yalnızca kişinin dış görünüşünü gösteren sıradan bir görüntü olarak değerlendirilmemeli. Yapay zeka sistemleri fotoğrafı analiz ederken yüzün geometrik özelliklerini, gözlerin ve kaşların konumunu, burun ve ağız yapısını, çene hattını, yüzün genel oranlarını ve kişiyi diğer insanlardan ayırt etmeye yarayabilecek çok sayıda özelliği işleyebilir. Fotoğrafın kalitesi, açısı ve çözünürlüğü arttıkça yüzün daha ayrıntılı biçimde analiz edilmesi de mümkün hale gelebilir. Özellikle yapay zekanın görüntü tanıma ve yüz analizi konusundaki kapasitesinin giderek gelişmesi, bugün basit bir fotoğraf gibi görünen verinin gelecekte çok daha fazla anlam taşıyabileceğini gösteriyor.”

Yüz biyometrisi ile şifre veya telefon numarası arasındaki temel farkın değiştirilebilirlik olduğunu vurgulayan Kırık, bir şifrenin ele geçirilmesi halinde değiştirilebildiğini, telefon numarası için de çeşitli güvenlik önlemleri alınabildiğini ancak yüzün fiziksel kimliğin bir parçası olduğunu belirtti:

“Buradaki temel fark şu: Şifrenizi ele geçiren bir saldırganın karşısında şifrenizi değiştirebilirsiniz. Telefon numaranızın kötüye kullanılması durumunda da numaranızı değiştirmek veya çeşitli güvenlik önlemleri almak mümkün olabilir. Ancak yüzünüz fiziksel kimliğinizin bir parçasıdır ve değiştirilemez. Bu nedenle yüz biyometrisinin kötüye kullanılması çok daha kalıcı sonuçlar doğurabilir. Ayrıca bir kişinin farklı fotoğraflarının zaman içerisinde aynı veya farklı yapay zeka sistemlerine yüklenmesi, bu görüntülerin bir araya getirilerek kişiye ilişkin daha ayrıntılı bir dijital profil oluşturulması ihtimalini gündeme getiriyor. Yapay zekanın yaygınlaşmasıyla birlikte burada asıl dikkat edilmesi gereken konu, tek bir fotoğrafın bugünkü değeri kadar, farklı veri kaynaklarıyla birleştirildiğinde gelecekte kazanabileceği değerdir.”

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuşturseksenler akımı

© Fotoğraf : Bu fotoğraf yapay zeka ile oluşturulmuştur

Yapay zeka uygulamalarının gizlilik politikaları nasıl okunmalı?

Kullanıcıların bir fotoğrafın biyometrik veri olarak işlenip işlenmediğini yalnızca uygulamanın ortaya çıkardığı sonuçtan anlamasının çoğu zaman mümkün olmadığını belirten Dijital İletişim Araştırmacısı Prof. Dr. Ali Murat Kırık, bu noktada kullanım koşulları ve gizlilik politikalarının önem kazandığını söyledi. Kırık, kullanıcıların özellikle şu ifadeleri içeren maddelere dikkat etmesi gerektiğini vurguladı:

Yüz tanıma

Biyometrik veri

Görüntü analizi

Yapay zeka modelinin geliştirilmesi

Makine öğrenmesi

Hizmetlerin iyileştirilmesi

Verilerin saklanması

Üçüncü taraflarla paylaşım

Yurt dışına veri aktarımı

Kullanıcıların fotoğrafın yalnızca istenen........

© Sputnik Türkiye