Şunu hiç unutmamalıyız ki Ukrayna Rusya savaşı 24 Şubat 2022’de başlamamıştır!

Bu noktada Ukrayna Rusya savaşı ile ilgili yaşananları kısaca hatırlatmak isterim:

Savaşın siyasi ve askerî temelleri, Kasım 2013’te Kiev’de başlayan Maidan protestoları, 2014’te Kırım’ın Rusya tarafından ilhakı ve Donbas’taki çatışmalarla atılmıştır.

2022’de ise sekiz yıldır devam eden bölgesel savaş, Avrupa’nın II. Dünya Savaşı’ndan bu yana gördüğü en büyük savaşa dönüşmüştür.

2013 sonbaharında zamanın Ukrayna Devlet Başkanı Viktor Yanukoviç, Avrupa Birliği ile planlanan Ortaklık Anlaşması’nı imzalamaktan vazgeçerek Rusya ile daha yakın ekonomik ilişki kurma yoluna yöneldi amma velakin bu karar Kiev’de çok büyük protestoların başlamasına yol açtı.

Ukrayna dilindeki adıyla Maidan Nezalejnosti Türkçe karşılığı ile Bağımsızlık Meydanı’nda toplanan göstericiler yalnızca Avrupa Birliği ile yakınlaşmayı değil, yolsuzlukla mücadeleyi, hukukun üstünlüğünü, demokrasi ve ülkenin siyasi yönünün değiştirilmesini de talep ediyordu.

Hükümetin protestoları dağıtmak için güç kullanması hareketi büyüttü. 2014 yılının başlarında çatışmalar şiddetlendi ve bir çok kişinin ölümüyle sonuçlanan olaylar yaşandı.

21 Şubat 2014'te Rusyanın desteklediği Yanukoviç ile muhalefet arasında Avrupa arabuluculuğunda bir uzlaşma sağlanmaya çalışıldı. Ancak anlaşma kısa sürede çöktü. Yanukoviç Kiev’den kaçtı ve Rusya’ya sığındı. Ukrayna Parlamentosu yönetimde değişikliğe gitti.

Moskova ise bu gelişmeleri meşru bir siyasi iktidar değişimi olarak değil, Batı destekli bir darbe olarak değerlendirdi. Batılı ülkeler ise Yanukoviç’in yönetiminin halk protestoları sonucunda çöktüğünü savundu. Ukrayna’nın Avrupa-Atlantik yönelimi böylece hızlandı.

Gelişmeler üzerine Rusya ani bir harekat ile Kırım’a müdahale etti. Şubat 2014'ün son günlerinde kimlik işaretleri bulunmayan silahlı birlikler Kırım’daki stratejik noktaları, havaalanlarını ve yönetim binalarını kontrol altına aldı.

Rusların baskısı ile Kırım Parlamentosu Rusya’ya katılma yönünde karar aldı ve 16 Mart 2014'te tartışmalı bir referandum gerçekleştirildi. Ukrayna, ABD, Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler referandumun meşruiyetini kabul etmedi. BM Genel Kurulu da Kırım’daki referandumun Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü değiştiremeyeceğini belirten kararı kabul etti. Rusya ise 18 Mart 2014'te Kırım’ı kendi topraklarına kattığını ilan etti.

Sonuçta 2022'de Rus ordusunun saldırısı ile başlayan savaşın ilk askerî aşaması aslında 2014'te Kırım'ın işgaliyle başlamıştı.

Kırım’ın ardından çatışmanın merkezi Ukrayna’nın doğusundaki Donetsk ve Luhansk bölgelerine kaydı. Rusya yanlısı silahlı gruplar bazı kentlerde yönetim binalarını ele geçirerek sözde Donetsk Halk Cumhuriyeti ve Luhansk Halk Cumhuriyetini ilan etti. Ukrayna hükümeti askerî operasyon başlattı.

Moskova ayrılıkçı güçleri desteklediğini uzun süre reddetse de........

© Sonsöz