Yaklaşık olarak 5 yıl kadar önce Sonsöz Gazetesinde Osmanlı döneminde yaşanan Tütün Savaşlarını anlatan bir makalem yayınlanmıştı.

Eminim ki bir çoğunuz Çökertme Türküsü’nü bilir ve zaman zaman söylersiniz de ama kaç kişi bu türkünün Osmanlı döneminde yaşanan Tütün Savaşları sırasında yaşanan gerçek bir olayı anlattığından haberdardır?

Gördüğüm kadarı ile sadece sizler değil, yeni İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi de Tütün Savaşlarından haberdar değil. Mustafa Çiftçi eğer Tütün Savaşlarını bilseydi eminim ki Düyun-u Umumiye güzellemesi yapmaz, dönemin padişahı Abdülhamit’e böyle övgüler dizmezdi bu yüzden eğer aranızda kendisini gören, tanıyan, bilen varsa lütfen elden ele iletin ki bilgisi olsun ve öyle fikir beyan edebilsin...

Çökertme Türküsünde de anlatılan Tütün Savaşlarının kısa hikayesi şöyledir:

Abdülhamit’in iktidarı sırasında borçlarını ödeyemeyince Muharrem kararnamesi ile iflasını ilan eden Osmanlı İmparatorluğu, ekonomik bağımsızlığını kaybederek Düyun-u Umumiye İdaresine teslim olmuştu.

Osmanlı coğrafyasında üretilen ve o devirde küresel olarak büyük talep gören tütün, alımı satımı tekel haline getirilmiş ve büyük bir gelir kapısı olarak Düyun-u Umumiye İdaresine teslim edilmişti.

Düyun-u Umumiye İdaresi de sırf bu tütün ticareti ile ilgilenmek üzere Memalik-i Şahane Duhanları Müşterekül Menfaa Reji Şirketi veya kısaca "Reji" adı altında bir şirket kurmuştu. Bu şirket Osmanlı Devleti, Düyun-u Umumiye ve üç bankacılık grubu (Die Österreichische Kreditanstalt - Viyana, Banker S. Bleichröder – Berlin ve Bank-ı Osmani-i Şahane - İstanbul) arasındaki 27 Mayıs 1883 tarihli........

© Sonsöz