İran’a 'saldırılmadı'; Hukuk-dışı bir savaş açıldı 

28 Şubat 2026’da ABD ve İsrail uçakları, İran’a karşı yoğun bir bombardıman başlattı. ABD başkanı Donald Trump açıkladı ki operasyonun amacı İran’daki rejimi değiştirmektir.  

Trump’ın bu tespiti 28 Şubat eylemlerini İran’a karşı saldırı değil, savaş olarak yorumlamamızı gerektirir. Ne var ki, uluslararası hukuka göre bağımsız bir ülkeye (İran’a) karşı savaş halinin başlayabilmesi için (a) 1648 Westphalia sisteminin veya (b) 1945 sonrasındaki BM sisteminin kurallarına uyulmuş olması gerekir. 

Bu kurallar iki farklı sisteme göre nedir? (a): ABD ve İsrail’in İran’a savaş ilan etmiş olmaları veya (b): BM Güvenlik Konseyi’nde (BMGK’de) bu doğrultuda bir karar çıkmış olması gerekir. 

28 Şubat operasyonu başladığında iki koşul da gerçekleşmemişti. Yani, İran’a karşı ABD ve İsrail fiilen (uluslararası hukuk-dışı) bir savaş açmış durumdadır. BM sisteminde hukuk-dışı bir savaşa karşı yaptırım uygulamak için BMGK onayı gerekir ve ABD vetosuna takılması kaçınılmazdır. 

İki saldırgan ülkede Anayasa ihlalleri söz konusu mudur? İsrail’i bilmiyorum. Trump ise İran savaşını kişisel ve iddialı olarak sahiplenmektedir. ABD Anayasası’na göre savaş açma yetkisi Senato’dadır. İran operasyonu da Senato’dan geçmemiştir.

Venezuela operasyonu sonrasında Trump’ın “uluslararası hukuku umursamıyorum; beni sadece aklım ve vicdanım sınırlandırır” demeci kayda geçti. Önümüzdeki Kasım’da bileşimi değişecek Senato’da Trump’ın İran Savaşı nedeniyle de yargılanıp görevden alınması gündemdedir.

Troçkist IV’üncü Enternasyonal İran savaşını değerlendiriyor    

Savaş arifesinde İran’da rejim karşıtı bir dizi protesto eylemi patlak verdi; çok sayıda ölüme yol açtı. Eylemler açıkça ABD tarafından kışkırtıldı; İsrail istihbaratı da etkili oldu. İran rejiminin baskıcı, özellikle sola ve kadın hakları savunucularına karşı acımasız, kanlı sicili de bilinmektedir. 

Bu ortamda İran savaşı uluslararası sol tarafından nasıl değerlendiriliyor? Sosyalist Enternasyonal’in sicili lekelenmiştir; tarihsel ve anti-kapitalist Enternasyonal’ler mirasını temsil edemez. 

Troçkist IV’ncü Enternasyonal’in bu mirası açıkça sahiplenen örgüt olduğunu düşünüyorum. Yayın organı World Socialist Web Site (WSWS), uluslararası işçi hareketinin devrimci birikimini bugüne taşıyan bir kaynaktır. ABD-İsrail saldırılarından hemen sonra WSWS yönetimince yayımlanan bildiri1bu bakımdan önem taşıyor.  

WSWS yazısı Amerikan Emperyalizmi İran’ı Yok Etmeye Savaş Açtı başlığını taşıyor. Başlık olayın niteliğini, hedefini açıkça tespit ediyor. Amerikan emperyalizminin açtığı bir savaş söz konusudur. Hedef, ülkede insan haklarının tanınması veya İran’ın nükleer silahlanmasını önleyen 2015 tarihli BMGK kararının uygulanması değil, bir “rejim” veya........

© soL