Esnek işgücü, işgücü piyasasının deregülasyonu neoliberal politikaların olmazsa olmazıdır. 1990 yılında sosyalist blokun yıkılmasıyla beraber güç kazanan insanlık dışı işgücü politikası uygulamaları hem çevre kapitalist ülkeleri hem merkez kapitalist ülkeleri etkisi altına almıştır. İş gücü piyasalarında kuralsızlık (dereglementation) bir kural haline gelmiş, işgücü piyasalarına giriş ve çıkışların esnekleştirilmesi suretiyle çalışanların bir çoğu güvencesi olmayan sigortasız enformel sektörlerde istihdam edilmeye başlanmıştır. Onları formel sektöre çekmek için de, ahlak dışı neoliberal politikalar, formel sektörde çalışanlara verilen hakları kaldırmak gerektiğini söyler. Yani formel sektörün enformel sektör gibi çalıştırılması gerektiğini söylerler.

Formel sektör özellikle işçi sendikalarının güçlü olduğu merkez kapitalist ülkelerde şirketler için maliyetlidir onun içindir ki sermaye, emeğin göreceli ucuz olduğu sosyal güvencesiz işçi çalıştırılabilen çevre kapitalist ülkelere doğru yol almaktadır. Bunu önlemek için neoliberal politikalar merkez ülkelerin formel sektörlerini enformel sektör gibi çalıştırılmasını önerir. Emekçi düşmanından öte insan düşmanı uygulamalardır bunlar.

Yetmez! Merkez ülkeler formel sektörleri enformelleştirirken çevre ülkeler de enformel sektörlerini geliştirmelidir çünkü bu şekilde herkes çalışabilecek yoksulluk azalacak ve istihdam artacaktır. Merkez ülkeler bunu yapamaz çünkü sanayi devrimiyle beraber emekçilerin sosyal mücadelesi ve aldıkları haklar ve toplumsal kazanımları enformelleşmeye izin vermemektedir. Onun için neoliberal politikalara göre onlar formel sektörlerinin işgücü piyasalarını esnekleştirmelidir. Ayrıca enformel sektör düşük katma değer üretir, kâr marjı düşük çalışır yeterince sermaye birikimi yapamaz. Onun için çevre ülkeleri için ideal olsa da merkez ülkeler için değildir. Onlar için işgücü piyasasının esnekleşmesidir önemli olan.

Nedir peki bu esnekleşme? Esnekleşme sermayedar lehine işçi aleyhine uygulamaların işgücü piyasalarında önem kazanmasıdır. Mesela ilk olarak süresiz işlerde çalışanların işten çıkarılmaları esnasında ödenen kıdem tazminatı tutarının düşürülmesi. Böylece şirketler daha az maliyetli olacağı için yarı-zamanlı işçi istihdam edebilecektir. Bir diğeri kişilerin işten çıkarılmaları esnasındaki bürokratik formalitelerin azaltılması. Bu da şirketler lehine alınmış bir karardır. Böylece firmalar daha kolay işçi çıkartabilecektir. Bir başkası yeni işe alınanların deneme sürelerinin uzatılması. Deneme süresi ne kadar uzatılırsa işçinin emeği o kadar daha fazla sömürü konusu olacaktır. Bir başkası gerekçeli işten çıkarmaların kapsamının genişletilmesi. Bu ne demektir? İşveren işçiyi işten çıkartırken gerekçe göstermelidir. İşte bu gerekçelerin kapsamı ne kadar geniş olursa o kadar işveren kolayca işçi çıkartacaktır. Mesela ekonomik gerekçe, örneğin ekonomik nedenlerle işçi çıkartmak mümkün olabilir. Örneğin kötü giden dünya ekonomik konjonktüründen işçi........

© soL