menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Kafkas İslam Ordusu’nun mirasından başörtüsü yasaklarına: Azerbaycan ve Türkiye’nin ilkesel sınavı

32 0
13.10.2026

Azerbaycan’ın bağımsızlık mücadelesinde Müslümanların fedakarlığını minnetle anan bir yönetimin, bugün başörtülü kız çocuklarının eğitim hakkını sınırlayan uygulamalara izin vermesi, kendi tarihiyle de çelişiyor. Üstelik 1918’de kurulan Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, Fransa ve Amerika Birleşik Devletleri’nde kadınların ülke çapında oy hakkına henüz kavuşmadığı bir dönemde kadınların siyasi eşitliğini tanımıştı.

Hacı Zeynelabidin Tagiyev’in kız çocuklarının eğitimi için gösterdiği gayret, Mehmet Emin Resulzade’nin cumhuriyet anlayışıyla birlikte düşünüldüğünde, bugün okul kapılarında yaşananlar daha da düşündürücü hale geliyor. Bir asır önce kadınların siyasi iradesini tanıyan cumhuriyetin mirasçıları, şimdi onların kıyafet tercihlerini denetliyor.

Son haftalarda Azerbaycan’da başörtülü öğrencilerin derslere alınmadığı, kadın öğretmenlerin kıyafetleri nedeniyle baskıyla karşılaştığı kayıtlar sosyal medyada dolaşıyor ve oldukça üzüntü duyulacak görüntüler… Okul kıyafetlerine ilişkin düzenlemelerin uygulanma biçimi, bir çocuğun, gencin, öğretmenin eğitim hakkını başındaki örtüye bağlayacak noktaya gelmiş durumda. Laikliğin devletin din karşısındaki tarafsızlığını gerektirdiği açıktır. Fakat devletin tarafsızlığı, vatandaşın dini kimliğini gizlemesini gerektirmez.

Başörtülü bir öğrencinin sınıfa girmesiyle okulun laik niteliğinin nasıl zarar gördüğünü açıklamak mümkün değil. Devlet, kendi yetkilerini sınırlaması gereken bir ilkeyi vatandaşının kıyafetini denetlemek için kullanıyor.

Kadınların özgürleşmesi adına savunulan bu müdahalelerin, kadın iradesini nasıl değerlendirdiği de ayrıca sorgulanmalı. Örtünmenin aile veya çevre baskısıyla gerçekleşebileceğini kabul etmek, başörtülü her kadının kendi kararını verme yeteneğinden yoksun olduğunu varsaymayı haklı çıkarmaz. Kadının tercihine saygıyı savunanların, tercih başörtüsünden yana kullanıldığında o kararı geçersiz sayması, özgürlük anlayışlarının sınırını gösteriyor.

Bir kadının kıyafeti üzerindeki söz hakkını ailesinden alıp devlete........

© Serbestiyet