Eğer bir kavramı anlamak istiyorsanız, onun kelime anlamında boğulmamanız gerekir. Modernleşen toplumların akademisyenlerinin sık yaptığı hatadır. Kavramlarla aktarılan ve henüz bizce birinci elden tecrübe edilmemiş bir olguyu anlamaya çalışırken veya bize başkasından ithal edilen bir kavramsallaştırmanın mahiyetini kurcalarken kelime anlamında takılıp kalırlar: Onu tarif eden kavramın kelime anlamında onun mahiyetini ararlar.

Elbette bir mazereti vardır bu tarz bir yaklaşımın. Çünkü senin tecrübenden neşet etmeyen birşeyi, bırakın anlamayı tanıman bile çok zor. Bilmediğin bir konuda, senin için yeni olan bir alanda, postadan sana bir paket gelmiş, üstünde bir kelime var (mesela “sekülerizm” yahut “yabancılaşma” veya “yapay zeka” yazıyor). Sonra bir çeşit etimolojide veya kelimenin zahiri manasında hadisenin mahiyetini yakalama beklentisi devreye giriyor. Bu beklenti çoğu şeyi anlamaya engeldir.

Bir kavramın anlamı onun kelime anlamında değil onun tarihinde........

© Serbestiyet